Alle kaartjes
Ontdek onze uitgebreide collectie van 400 kaartjes, zorgvuldig gecategoriseerd en opgedeeld in 3 niveaus. Of je nu een beginner bent die de basis wil leren of een gevorderde die zijn kennis wil verdiepen, er is voor ieder wat wils. Gebruik de zoekfunctie om snel specifieke termen te vinden, filter op categorie of niveau om gericht te oefenen, en duik in de wereld van technologie met onze zorgvuldig samengestelde kaartjes.
KISS
A
Concepten
Keep It Simple, Stupid
KISS is een ontwerpprincipe dat stelt dat eenvoud de voorkeur heeft boven complexiteit. Eenvoudige code is makkelijker te begrijpen, testen en onderhouden. Vermijd onnodige abstracties, over-engineering en complexe oplossingen voor eenvoudige problemen. Het werkt samen met DRY en SOLID.
A
Concepten
Webpack
AA
Tools
Webpack
Webpack is een krachtige modulebundler die JavaScript, CSS, afbeeldingen en andere assets analyseert, transformeert en bundelt. Het ondersteunt code splitting, tree shaking, loaders en plugins. De configuratie is complex, maar erg flexibel. Vite is een modern en sneller alternatief.
AA
Tools
YAML
AAA
Talen & Formaten
YAML Ain't Markup Language
YAML is een mensvriendelijke dataserialisatietaal voor configuratiebestanden. Het gebruikt inspringing voor structuur in plaats van brackets. YAML ondersteunt complexe datatypes, comments en anchors/aliases voor hergebruik. Populair in DevOps, zoals Docker Compose, Kubernetes en CI/CD.
AAA
Talen & Formaten
Merge
A
Tools
Merge
Mergen voegt wijzigingen van de ene branch samen in een andere. Git doet dit automatisch als het kan,anders los je merge-conflicten handmatig op. Strategieën zijn fast-forward, merge commit en squash. Pull requests faciliteren review vóór de merge.
A
Tools
FOUC
AA
Performance
Flash of Unstyled Content
FOUC is een korte flits waarbij ongestylede HTML zichtbaar is voordat CSS en webfonts zijn toegepast. Oorzaken zijn late CSS-load, async CSS, trage fonts of client-side rendering. Voorkom dit met critical CSS inline in de <head>, preload overige CSS non-blocking, minimaliseer render-blocking resources en gebruik font-display: swap/optional.
AA
Performance
Template Engine
A
Backend
Template Engine
Een template engine voegt server-side dynamische content samen met templates om HTML te genereren. Zo scheid je presentatie (views) van logica (controllers). Features zijn variabelen, loops, conditionals, includes en inheritance. Voorbeelden: Blade, Twig, en Smarty.
A
Backend
Rainbow Table
AAA
Beveiliging
Rainbow Table
Een rainbow table is een voorberekende lijst met veelvoorkomende wachtwoorden en hun bijbehorende hashwaarden. Hiermee kan een aanvaller snel een gestolen hashwaarde omzetten naar het originele wachtwoord. Je beschermt je hiertegen door vóór het hashen een unieke willekeurige waarde (salt) aan elk wachtwoord toe te voegen, zodat identieke wachtwoorden toch een andere hash krijgen.
AAA
Beveiliging
Foreign Key
A
Database
Foreign Key
Een foreign key is een kolom (of set kolommen) die verwijst naar de primary key van een andere tabel en zo een relatie afdwingt. Dit borgt referentiële integriteit: je kunt geen ongeldige verwijzingen invoeren. ON DELETE CASCADE/SET NULL bepaalt het gedrag. Voorbeeld: orders.user_id - users.id.
A
Database
Tree-shaking
AAA
Concepten
Tree-shaking
Tree-shaking is een optimalisatietechniek in bundlers zoals Webpack en Rollup die ongebruikte code (dead code) uit de uiteindelijke bundle verwijdert. Bundlers analyseren de import/export-boom van ES-modules en schudden ongebruikte branches weg. Dit verkleint de bundle-omvang en verbetert de laadtijd aanzienlijk.
AAA
Concepten
PostgreSQL
AA
Database
Post Ingres Structured Query Language
PostgreSQL is een geavanceerde open-source object-relationele database met hoge betrouwbaarheid en performance. Het ondersteunt JSON, full-text search, geospatial (PostGIS) en inheritance. Volledig ACID-compliant met rijke datatypen. Geschikt voor complexe apps en vaak geprefereerd boven MySQL vanwege de features.
AA
Database
Backup
AA
Concepten
Backup
Een backup is een kopie van je gegevens voor herstel bij dataverlies, corruptie, hardwarefouten of ransomware. Types zijn full, incremental en differential. Strategieën: automatiseren, off-site opslaan en regelmatig restores testen.
AA
Concepten
WordPress
A
Backend
WordPress
WordPress is 's werelds meest gebruikte CMS, gebouwd op PHP en MySQL. Het begon als blogplatform en is uitgegroeid tot een volwaardig CMS. Sterke punten zijn het enorme plugin- en themalandschap en een gebruiksvriendelijke beheeromgeving. Let op security en performance op schaal. Headless-opties bestaan.
A
Backend
Sprint
A
Werkproces
Sprint
Een sprint is een vaste tijdsperiode van meestal 1-4 weken waarin het scrum team concrete backlog-items oppakt. Aan het einde levert het team werkende software op die meteen in productie genomen kan worden. Deze resultaten worden tijdens de sprint review aan stakeholders gedemonstreerd.
A
Werkproces
Proxy Server
AA
Netwerk
Proxy Server
Een proxyserver stuurt verzoeken namens clients door: de client verbindt met de proxy, de proxy met het doel. Toepassingen zijn anonimiteit (IP verbergen), contentfiltering, caching, toegangscontrole en het omzeilen van geoblokkades. Typen: forward (client-side), reverse (server-side) en transparant/anoniem/elite.
AA
Netwerk
Core Web Vitals
A
Performance
Core Web Vitals
Core Web Vitals zijn metrics die de gebruikerservaring meten en ook SEO kunnen beïnvloeden. Het gaat om LCP (laadperformance), INP/FID (interactiviteit) en CLS (visuele stabiliteit). Je meet ze met PageSpeed Insights, Lighthouse, DevTools of Google Search Console.
A
Performance
Google Tag Manager
AA
Providers
Google Tag Manager
Google Tag Manager beheert marketingtags (tracking, analytics, pixels) zonder codewijzigingen. Een container bevat tags en triggers bepalen wanneer ze geactiveerd worden. Voordelen: meer controle voor marketing, snellere implementatie en versiebeheer, met minder afhankelijkheid van developers.
AA
Providers
Vue SFC
AAA
Talen & Formaten
Vue Single File Component
Een .vue is een single file component (SFC) met template, script en style in één bestand. Structuur: <template>, <script>, <style>. Scoped styles zorgen ervoor dat CSS alleen binnen het component geldt, en Vite/Webpack compileert dit automatisch. Het maakt componentontwikkeling intuïtief en ondersteunt TypeScript en SCSS.
AAA
Talen & Formaten
TXT
A
Talen & Formaten
Plain Text
Een .txt is een plain-textbestand met onopgemaakte tekst: klein en universeel. Het bevat alleen platte tekst zonder opmaak, afbeeldingen of vaste structuur. Je gebruikt het voor notities, logs, databestanden, robots.txt en .gitignore, meestal met UTF-8-encoding.
A
Talen & Formaten
Sharding
AAA
Database
Sharding
Sharding is horizontale verdeling waarbij data over meerdere databaseservers (shards) wordt verdeeld. Elke shard bevat een subset van de data. Dit maakt schalen buiten één server mogelijk. Uitdagingen: complexe queries over shards, rebalancing en de juiste shard key kiezen.
AAA
Database
Git
A
Tools
Git Version Control System
Git is een gedistribueerd versiebeheer-systeem. Het volgt wijzigingen, ondersteunt branching/merging en samenwerking. Elke ontwikkelaar heeft een volledige lokale geschiedenis. Belangrijke commando's: clone, commit, push, pull, branch en merge.
A
Tools
SVG
AA
Talen & Formaten
Scalable Vector Graphics
SVG is een XML-gebaseerd vectorformaat dat oneindig schaalt zonder kwaliteitsverlies. Het is perfect voor logo's, iconen, illustraties en grafieken. Het is tekstgebaseerd (te bewerken als code), te animeren met CSS/JS en klein voor simpele graphics. Niet geschikt voor foto's.
AA
Talen & Formaten
Serverless
AAA
Servers
Serverless
Serverless is een clouduitvoeringsmodel waarbij de cloudprovider de infrastructuur volledig beheert. Functies reageren op events zoals HTTP-requests of queue-berichten en schalen automatisch mee. Voordelen zijn geen serverbeheer en betalen per gebruik. Nadelen zijn cold starts en mogelijke vendor lock-in. Voorbeelden zijn AWS Lambda en Azure Functions.
AAA
Servers
Polling
AAA
Backend
Polling
Polling is een techniek waarbij een client op vaste tijdsintervallen verzoeken stuurt naar een server om te controleren op nieuwe data of wijzigingen. Dit is eenvoudig te implementeren maar inefficiënt, omdat de meeste verzoeken geen nieuwe data opleveren. Alternatieven zijn webhooks (waarbij de server bij een event contact opneemt) en WebSockets (permanente verbinding).
AAA
Backend
IMAP
AA
Netwerk
Internet Message Access Protocol
IMAP is het protocol voor toegang tot en beheer van e-mail op de server. Berichten blijven op de server, in tegenstelling tot POP3 dat berichten downloadt. Functies: mappen, flags, zoeken en synchronisatie over meerdere apparaten. Poorten: 143 (plain) en 993 (SSL). Moderne, efficiënte keuze.
AA
Netwerk
Cron Job
AA
Backend
Cron Job
Een cronjob is een geplande taak die automatisch draait op vastgestelde tijden of intervallen op Unix/Linux-servers. De syntax is 'minute hour day month weekday command' (bijv. 0 2 A A A = dagelijks om 02:00). Toepassingen zijn back-ups, opschoning, rapporten en datasynchronisatie.
AA
Backend
LESS
AA
Talen & Formaten
LESS
LESS is een CSS-preprocessor vergelijkbaar met Sass. Het biedt variabelen (@), nesting, mixins en functies. Minder populair dan Sass. De compiler is JavaScript-gebaseerd en compileert naar .css.
AA
Talen & Formaten
Meta Ads
A
Providers
Meta Business Suite Ads
Meta Ads is het advertentieplatform voor Facebook en Instagram. Targeting: demografie, interesses, gedrag, lookalike en retargeting. Formats: afbeelding, video, carousel, stories en reels. Je kunt veel mensen bereiken en heel precies kiezen wie je wilt bereiken. Creativiteit is belangrijk voor succes.
A
Providers
SSH
AA
Netwerk
Secure Shell
SSH is een cryptografisch protocol voor veilige remote access en het uitvoeren van commando's op servers. Het vervangt het onveilige Telnet. Toepassingen zijn serverbeheer, bestandsoverdracht (SCP/SFTP) en tunneling. Authenticatie via wachtwoord of key-based (veiliger). Poort 22. Voorbeeld: ssh user@server.com.
AA
Netwerk
Django
AA
Backend
Django Python Framework
Django is een krachtig 'batteries included'-framework voor Python. Het volgt het Model-View-Template (MVT)-patroon en biedt een ORM, admin, authenticatie en formulieren. Gebruikt door o.a. Instagram en NASA. Lichter alternatief: Flask.
AA
Backend
REST
A
Backend
Representational State Transfer
REST is een architectuurstijl voor API's op basis van HTTP. Je gebruikt standaardmethoden zoals GET, POST, PUT/PATCH en DELETE. RESTful API's zijn stateless, gebruiken HTTP-statuscodes en identificeren resources via URL's.
A
Backend
Same Origin Policy
AA
Beveiliging
Same Origin Policy
De Same Origin Policy (SOP) is een browser-beveiligingsprincipe dat voorkomt dat scripts op een pagina data opvragen van een andere origin (protocol + domein + poort). Dit beperkt aanvallen zoals XSS en CSRF, maar blokkeert ook legitieme cross-domain verzoeken. CORS is het mechanisme om de SOP gecontroleerd te versoepelen voor vertrouwde origins.
AA
Beveiliging
Product Owner
AA
Werkproces
Product Owner
De product owner is verantwoordelijk voor het maximaliseren van de productwaarde en het beheren van de backlog. Hij of zij definieert user stories, stelt prioriteiten en accepteert of weigert opgeleverd werk. Ook vertegenwoordigt de product owner de belangen van stakeholders richting het team.
AA
Werkproces
Caching
A
Concepten
Caching
Caching is het tijdelijk opslaan van data voor snellere toegang. Niveaus zijn de browsercache, CDN, server-side (applicatie, databasequeries) en opcode-cache (gecompileerde scripts). Belangrijke headers zijn Cache-Control en ETag. Het vermindert wachttijd, serverload en bandbreedte.
A
Concepten
FTP
A
Netwerk
File Transfer Protocol
FTP is het standaardprotocol voor bestandsoverdracht over TCP tussen client en server. Het is onversleuteld (credentials in plain text) en onveilig voor modern gebruik. Poort 21 (commando's) en 20 (data). Voor internetgebruik liever SFTP/FTPS.
A
Netwerk
React
AA
Frontend
React JavaScript Library
React is een component-gebaseerde JavaScript-library voor interactieve UIs. Het gebruikt een virtuele DOM voor efficiënte updates, JSX (JS + XML) en hooks voor state en lifecycle. Het ecosysteem is uitgebreid (React Router, Redux, Next.js) en React is dominant voor SPAs.
AA
Frontend
CLS
AAA
Performance
Cumulative Layout Shift
CLS meet visuele stabiliteit en kijkt naar onverwachte layout-verschuivingen tijdens het laden. Oorzaken zijn bijvoorbeeld afbeeldingen zonder afmetingen, dynamische wijzingen van de inhoud en webfonts. Los dit op met vaste afmetingen, gereserveerde ruimte en een passende font-display.
AAA
Performance
API Key
AA
Backend
API Key
Een API-key is een unieke code voor authenticatie en het volgen van API-gebruik. Het is eenvoudiger dan OAuth, maar minder veilig. Je verstuurt het meestal in een header (X-API-Key) of als queryparameter. Houd keys geheim, roteer ze en beperk het gebruik per omgeving en maak gebruik van rate limiting.
AA
Backend
Monolith
AAA
Backend
Monolith
Een monoliet is een traditionele architectuur waarin alle functionaliteit in één toepassing zit. Dit is eenvoudiger om te ontwikkelen en te deployen voor kleinere apps, maar kan minder schaalbaar en onderhoudbaar worden naarmate de applicatie groeit.
AAA
Backend
Custom Elements
AAA
Frontend
Custom Elements
Met de web components-API definieer je eigen HTML-tags, zoals <user-card>. Je gebruikt speciale functies (connectedCallback, attributeChangedCallback) en maakt je eigen element customElements.define(). Combineer dit met Shadow DOM voor afschermen en hergebruik zonder framework.
AAA
Frontend
Tailwind CSS
AA
Frontend
Tailwind Cascading Style Sheets
Tailwind is een utility-first CSS-framework waarbij je classes zoals 'flex', 'pt-4' en 'text-center' direct in HTML gebruikt. Het is eenvoudig aan te passen via een configbestand en verwijdert ongebruikte CSS met tree-shaking. Het levert snelle ontwikkeling op, maar maakt de HTML voller.
AA
Frontend
UI
A
Concepten
User Interface
UI (User Interface) omvat alle visuele en interactieve elementen waarmee een gebruiker een product bedient: knoppen, menu's, formulieren, iconen, typografie en kleur. UI-design richt zich op esthetiek, duidelijkheid en consistentie, zodat de interface gebruiksvriendelijk en aantrekkelijk is. Een goede UI sluit aan op de verwachtingen van de gebruiker en werkt samen met UX om een prettige totaalervaring te bieden. Een design system helpt om de UI consistent te houden.
A
Concepten
Rate Limiting
AAA
Backend
Rate Limiting
Rate limiting beperkt het aantal verzoeken dat een client in een bepaalde tijd mag doen, bijvoorbeeld 100 requests per minuut. Dit beschermt tegen misbruik, DDoS en overbelasting. Implementaties geven vaak statuscode 429 met een Retry-After-header terug.
AAA
Backend
IaaS
AA
Concepten
Infrastructure as a Service
IaaS levert virtuele servers, opslag en netwerk uit de cloud. Jij beheert het besturingssysteem en de softwarestack, de provider beheert de hardware. Dit geeft maximale flexibiliteit, maar vraagt meer operationeel beheer.
AA
Concepten
Model
A
Backend
Model
Het model beheert applicatiegegevens en toepassingslogica. Het valideert, mapt naar opslag (bijv. database via ORM) en biedt methoden voor queries en mutaties. Modellen horen geen UI- of requestlogica te bevatten.
A
Backend
Render-blocking
AA
Performance
Render-blocking resources
Render-blocking resources zijn CSS- en JavaScript-bestanden die de browser dwingen het renderen van de pagina te pauzeren totdat ze geladen en verwerkt zijn. CSS in de <head> blokkeert altijd — scripts zonder async of defer ook. Dit vertraagt de First Contentful Paint. Oplossingen: inline critical CSS, defer/async voor scripts en preload voor kritieke resources.
AA
Performance
Vue.js
AA
Frontend
Vue JavaScript Framework
Vue is een flexibel framework dat je stap voor stap kunt gebruiken. Het combineert sterke punten van React (virtual DOM, components) en Angular (templates, directives). De leercurve is mild en de documentatie uitstekend. Single File Components (.vue) zijn een kernfeature.
AA
Frontend
Ahrefs
AA
Providers
Ahrefs
Ahrefs is een SEO-toolset bekend om zijn uitgebreide backlinkdatabase. Features: backlink-analyse, keyword-onderzoek, content explorer, rank tracking en site-audits. Sterk voor linkbuilding en concurrentieonderzoek. Alternatieven: SEMrush en Moz.
AA
Providers
Logging
AA
Servers
Logging
Logging is het systematisch vastleggen van gebeurtenissen, fouten, requests en acties in een applicatie of server. Logregels bevatten doorgaans tijdstempel, logniveau (DEBUG, INFO, WARNING, ERROR, CRITICAL), bericht en context. Goede logging is essentieel voor debugging, auditing en het oplossen van incidenten in productie. Gecentraliseerde log-aggregatie (Datadog, ELK-stack) vergemakkelijkt analyse.
AA
Servers
XML
A
Talen & Formaten
eXtensible Markup Language
XML is een markuptaal voor gestructureerde, zelfbeschrijvende dataopslag en -transport. Het is mens- en machinaal leesbaar en strenger dan HTML (met verplichte closing tags). Toepassingen zijn configuratie, data-uitwisseling, SOAP en RSS. Voor web-API's is JSON vaak de lichtere keuze.
A
Talen & Formaten
Normalisatie
AAA
Database
Normalisatie
Normalisatie is het logisch organiseren van data in een database, zodat gegevens niet onnodig dubbel worden opgeslagen en de integriteit toeneemt. Je verplaatst herhalende gegevens naar aparte tabellen die je via foreign keys aan elkaar koppelt. Het nadeel is dat je bij het opvragen van data vaker joins nodig hebt. Soms wordt normalisatie bewust losgelaten voor betere lees-performance.
AAA
Database
SDK
AA
Backend
Software Development Kit
Een SDK is een bundel van tools, libraries, documentatie en soms voorbeeldcode om sneller voor een platform of API te bouwen. Het bevat vaak CLI's, client-libraries, test-utilities en templates, zodat je integraties consistenter en minder foutgevoelig maakt.
AA
Backend
Transpiling
AAA
Talen & Formaten
Transpiling
Transpilen zet moderne JavaScript (ES6+) om naar een oudere versie (ES5) voor legacy browsers. Tools zoals Babel transformeren bijvoorbeeld arrow functions, classes en async/await naar oudere, gelijkwaardige syntax. Dit is essentieel voor brede browserondersteuning.
AAA
Talen & Formaten
Script Loading
A
Performance
Script Loading
Met slimme script-loading voorkom je render-blokkades. Gebruik bijvoorbeeld defer (uitvoeren na parsen, volgorde behouden), async (uitvoeren zodra geladen, volgorde niet gegarandeerd) of type='module' (defer-achtig met scope en import/export). Het doel is een snellere first paint en interactiviteit.
A
Performance
Node.js
A
Backend
Node JavaScript Runtime
Node.js is een omgeving waarin je JavaScript op de server draait, met de snelle V8-engine van Chrome. Het werkt met events en blokkeert niet bij invoer en uitvoer, waardoor het veel taken tegelijk aankan en goed werkt voor realtime apps met veel data. Het npm-ecosysteem is enorm. Toepassingen zijn API's, microservices, tooling en full-stack development.
A
Backend
PayPal
A
Providers
PayPal
PayPal is een wereldwijd erkende payment provider voor online betalingen. Het biedt koper/verkoper-bescherming en ondersteunt consumentenaccounts. De kosten zijn hoger en de developer experience is minder dan bij Stripe. Checkout-opties: hosted redirect, embedded en de PayPal-knop.
A
Providers
MySQL
A
Database
My Structured Query Language
MySQL is een populair open-source relationeel databasemanagementsysteem (RDBMS), eigendom van Oracle. Het wordt veel gebruikt in webapps (WordPress, Drupal) en in de LAMP-stack. Features zijn ACID, replicatie en partitionering. Het is snel bij leesintensieve workloads. Er is een gratis Community- en een betaalde Enterprise-editie. MariaDB is een fork.
A
Database
User Story
AA
Werkproces
User Story
Een user story beschrijft een feature vanuit het perspectief van de eindgebruiker. Vaak gebeurt dit in het format: 'Als [type gebruiker] wil ik [actie], zodat [doel/voordeel]'. Duidelijke acceptatiecriteria bepalen wanneer de story klaar is.
AA
Werkproces
DDoS
A
Beveiliging
Distributed Denial of Service
Een DDoS-aanval overspoelt een server, dienst of netwerk met verkeer vanuit veel servers die zijn overgenomen door aanvallers en worden misbruikt (botnet) om het onbeschikbaar te maken. Typen: volumetrisch, protocol en applicatielaa. Mitigatie: CDN, rate limiting, filtering en DDoS-bescherming.
A
Beveiliging
Session
AA
Servers
Session
Een sessie bewaart gebruikersstatus over meerdere HTTP-requests (HTTP is stateless). De session-ID staat in een cookie, de data staat server-side. Toepassingen zijn login, winkelwagen en voorkeuren. Sessies verlopen na een timeout of logout. Alternatief: stateless tokens (JWT). In clusters deel je sessies via bv. Redis.
AA
Servers
Joins
A
Database
Joins
Joins combineren data uit meerdere tabellen op basis van gerelateerde kolommen. INNER JOIN geeft alleen records met een match in beide tabellen. LEFT JOIN geeft alle rijen uit de linkertabel plus matches rechts (niet-matches zijn NULL). RIGHT JOIN geeft alle rijen uit de rechtertabel plus matches links. FULL OUTER JOIN geeft alles van beide tabellen. Voorbeeld: SELECT A FROM users LEFT JOIN orders ON users.id = orders.user_id.
A
Database
OAuth
AA
Beveiliging
Open Authorization
OAuth is een open standaard waarmee apps veilig beperkte toegang krijgen tot je account, zonder je wachtwoord te zien. Applicaties krijgen beperkte toegang tot een account op een andere service zonder het wachtwoord te kennen. De gebruiker geeft toestemming, er wordt een access token uitgegeven en de app gebruikt dit token. Denk aan 'Sign in with Google'
AA
Beveiliging
Retrospective
AA
Werkproces
Retrospective
Een retrospective is een terugkerende sessie, meestal aan het einde van de sprint. Het team reflecteert op proces, samenwerking en werkwijze. Samen bepalen ze wat goed ging, wat beter kan en welke concrete verbeteracties ze oppakken.
AA
Werkproces
Pentesting
AA
Beveiliging
Penetration Testing
Penetration Testing is een geautoriseerde, gesimuleerde aanval om kwetsbaarheden te vinden voordat aanvallers dat doen. Pentesters gebruiken vergelijkbare technieken als hackers. Er zijn black-, white- en gray-box-tests, waarbij getest wordt zonder, met of gedeeltelijke kennis van het systeem. Het resultaat is een rapport met bevindingen en aanbevelingen.
AA
Beveiliging
Artisan
AAA
Tools
Artisan
Artisan is de command-line interface van Laravel voor ontwikkeltaken. Je genereert boilerplate (controllers, models, migrations), voert migrations uit, wist caches, beheert queues en schrijft eigen commands. Syntax: php artisan <command>. Essentieel voor een efficiënte workflow.
AAA
Tools
Sitemap
A
Servers
Sitemap
Een sitemap is een XML-bestand (sitemap.xml) met een overzicht van alle pagina's van je site. Zoekmachines kunnen zo efficiënter indexeren. Het bevat URL's, last-modified, update-frequentie en prioriteit. Vooral nuttig voor grote, nieuwe of dynamische sites. Dien in via Google Search Console.
A
Servers
TypeScript
AA
Talen & Formaten
Typed JavaScript
TypeScript is een superset van JavaScript met statische types, interfaces en sterke IDE-ondersteuning. Het compileert naar standaard JavaScript. Types helpen typefouten vroeg te vinden en verbeteren onderhoudbaarheid en ontwikkelaarservaring, vooral in grotere projecten.
AA
Talen & Formaten
Authorization
AA
Backend
Authorization
Autorisatie bepaalt welke acties een geauthenticeerde gebruiker mag uitvoeren en tot welke resources hij toegang heeft. Het beantwoordt de vraag: 'Wat mag je?' Implementaties zijn bijvoorbeeld role-based (RBAC), permission-based en attribute-based (ABAC) access control.
AA
Backend
FCP
AA
Performance
First Contentful Paint
FCP is het moment waarop de eerste tekst of afbeelding in beeld komt. Het laat zien wanneer een gebruiker 'iets' ziet. Verbeter dit met critical CSS, een snelle serverrespons, minder render-blocking JS/CSS en geoptimaliseerde fonts.
AA
Performance
Linting
AA
Tools
Linting
Linting analyseert code automatisch op fouten, bugs, stijlproblemen en verdachte patronen. Het dwingt een consistente stijl af en vangt issues vroeg. Linting draait in de IDE en in CI/CD. Voorbeelden: ESLint (JS), PHPStan/Psalm (PHP), Pylint (Python) en RuboCop (Ruby).
AA
Tools
SPA
AA
Concepten
Single Page Application
Een SPA is een webapplicatie die inhoud dynamisch binnen één HTML-pagina laadt, zonder volledige page refresh. Frameworks zoals React, Vue en Angular zorgen voor asynchrone contentupdates. Dit biedt een app-achtige ervaring, met wel aandachtspunten voor SEO en initiële laadtijd.
AA
Concepten
Conversion Rate
AA
Concepten
Conversion Rate
De conversieratio is het percentage bezoekers dat een gewenste actie uitvoert, zoals een aankoop, inschrijving of download. Het is een cruciale metric voor e-commerce en marketing. Optimalisatie richt zich op het verhogen van deze ratio.
AA
Concepten
LEFT JOIN
A
Database
LEFT JOIN
Een LEFT (OUTER) JOIN geeft alle rijen terug uit de linkertabel plus de matches uit de rechtertabel. Niet-matchende rechterwaarden zijn NULL. Gebruik dit voor 'toon alle X, ook zonder Y'. Voorbeeld: SELECT A FROM users LEFT JOIN orders ON users.id = orders.user_id.
A
Database
Heroku
A
Providers
Heroku
Heroku is een cloudplatform waarmee je eenvoudig apps kunt uitrollen. Het ondersteunt talen zoals Node.js, Ruby, Python, Java, PHP en Go. Je zet je app live met een simpele git push. Via de marketplace voeg je makkelijk extra functies toe. Heroku maakt het bouwen en testen van MVP’s en prototypes snel en overzichtelijk.
A
Providers
Vite
AA
Tools
Vite
Vite is een moderne en snelle frontend buildtool. Tijdens development gebruikt het native ES-modules (dus vrijwel geen bundling) en esbuild voor dependencies, voor productie gebruikt het Rollup. Hot Module Replacement is extreem snel. Standaard voor Vue en populair bij React.
AA
Tools
Query Optimization
AAA
Database
Query Optimization
Query-optimalisatie is het verbeteren van de snelheid en efficiëntie van databasezoekopdrachten. Veelgebruikte technieken zijn: indexen gebruiken op kolommen waar je vaak op zoekt, SELECT A vermijden en alleen de benodigde kolommen opvragen, en resultaten beperken met LIMIT. Een trage query kan een grote impact hebben op de performance van een applicatie, dus optimalisatie is cruciaal bij groeiende datasets.
AAA
Database
POP3
AA
Netwerk
Post Office Protocol 3
POP3 downloadt e-mail van de server naar één apparaat. Het is simpel: verbinden, downloaden en eventueel van de server verwijderen. Poorten: 110 (plain) en 995 (SSL). POP3 is verouderd, IMAP heeft de voorkeur. Gebruik POP3 voor offline toegang op één apparaat of beperkte serveropslag.
AA
Netwerk
SEA
AA
Concepten
Search Engine Advertising
SEA betreft betaalde advertenties in zoekresultaten, bijvoorbeeld via Google Ads. Adverteerders bieden op zoekwoorden en betalen vaak per klik (PPC). Het biedt snelle zichtbaarheid boven organische resultaten en gerichte targeting op basis van zoekintentie.
AA
Concepten
TXT-record
AAA
Netwerk
Text Record
Een TXT-record slaat willekeurige tekst op in DNS, vaak machineleesbare data. Toepassingen zijn SPF (afzenderverificatie), DKIM (handtekeningen), domeinverificatie en DMARC-beleid. Het formaat is flexibel (key=value of plain text). Meerdere TXT-records zijn toegestaan.
AAA
Netwerk
LAMP
AA
Servers
LAMP-stack
LAMP is een veelgebruikte open-source serverstack voor webapplicaties: Linux (besturingssysteem), Apache (webserver), MySQL (database) en PHP (scripttaal). De componenten werken goed samen en worden breed ondersteund. LAMP is populair voor WordPress, Drupal en Laravel. Een moderne variant vervangt MySQL door MariaDB en Apache soms door Nginx (dan LEMP).
AA
Servers
429 Too Many Requests
AA
Servers
429 Too Many Requests
429 geeft aan dat er te veel verzoeken zijn gedaan in een bepaalde periode. Dit ondersteunt rate limiting tegen misbruik en overbelasting. De response kan een Retry-After-header bevatten met wachttijd tot het volgende verzoek.
AA
Servers
Lazy Loading
A
Performance
Lazy Loading
Lazy loading zorgt dat resources zoals afbeeldingen, scripts of componenten pas laden wanneer ze nodig zijn of in beeld komen. Dit verkleint de initiële laadtijd en het dataverbruik, en verbetert de ervaren performance. Voorbeelden zijn loading='lazy' en de Intersection Observer-API."
A
Performance
Firebase
A
Providers
Firebase
Firebase is een app-developmentplatform met back-endservices: realtime database, Firestore, authentication, cloud Functions, hosting, storage en analytics. Je ontwikkelt snel zonder servers te beheren. Er is een gratis versie beschikbaar.
A
Providers
E-mailserver
AA
Servers
E-mailserver
Een e-mailserver verzendt, ontvangt en slaat e-mail op via SMTP (verzenden) en IMAP/POP3 (ontvangen). Een e-mailserver heeft drie onderdelen: MTA (verzenden), MDA (bezorgen) en MUA (mailprogramma van de gebruiker). Populaire software: Postfix, Sendmail en Microsoft Exchange. Vereist correcte DNS-records (MX, SPF, DKIM, DMARC).
AA
Servers
PHPUnit
AAA
Tools
PHPUnit
PHPUnit is het standaard testframework voor PHP. Je schrijft tests in klassen en assertions controleren het verwachte gedrag. Het ondersteunt Test Driven Development, integreert met CI/CD en kan code coverage rapporteren. Essentieel voor kwaliteit in Laravel- en Symfony-projecten.
AAA
Tools
CORS
A
Netwerk
Cross-Origin Resource Sharing
CORS laat een server aangeven welke externe domeinen toegang tot resources krijgen. Door de Same-Origin Policy blokkeert de browser standaard cross-origin requests. CORS-headers (zoals Access-Control-Allow-Origin) maken uitzonderingen mogelijk. Nodig voor publieke API's, CDN-assets en microservices. Complexe verzoeken doen een preflight (OPTIONS) request voor de daadwerkelijke request.
A
Netwerk
Critical CSS
AA
Performance
Critical CSS
Critical CSS plaatst essentiële stijlen voor above-the-fold content inline in de <head>. De rest laad je asynchroon. Zo verminder je render-blocking CSS en versnel je de eerste weergave. Let op de balans: te veel inline CSS vergroot de HTML, te weinig veroorzaakt FOUC.
AA
Performance
Markdown
A
Talen & Formaten
Markdown
Markdown is een lichtgewicht markuptaal voor geformatteerde tekst met een eenvoudige plaintext-syntax. De bron is goed leesbaar en converteert naar HTML. Voorbeelden zijn # headers, AAboldAA, AitalicA, [links](url), lijsten en codeblokken. Het is populair voor documentatie, blogs en comments (CommonMark, GFM).
A
Talen & Formaten
INP
AAA
Performance
Interaction to Next Paint
INP meet de algehele interactiviteitsrespons van een pagina gedurende de volledige levensduur van een bezoek. Het registreert de vertraging bij elke interactie (klik, toets, tap) en rapporteert de slechtste. INP heeft FID vervangen als Core Web Vital voor interactiviteit. Verbeter INP door lange JavaScript-taken op te splitsen, web workers in te zetten en zware event handlers te optimaliseren.
AAA
Performance
DevOps
A
Werkproces
Development Operations
DevOps is een cultuur en werkwijze die development en IT-operations dichter bij elkaar brengt. Het doel is een kortere ontwikkelcyclus met meer kwaliteit. Kenmerkend zijn automatisering, continue integratie en deployment (CI/CD), monitoring en snelle feedbackloops tussen teams.
A
Werkproces
Mailchimp
A
Providers
Mailchimp
Mailchimp is een e-mailmarketingplatform voor nieuwsbrieven, automatisering en landingpagina's. Je kunt eenvoudig campagnes opzetten, workflows maken, templates gebruiken, doelgroepen segmenteren en A/B-tests uitvoeren. Analytics geven inzicht in je resultaten. Alternatieven zijn ConvertKit en ActiveCampaign.
A
Providers
SemVer
AAA
Tools
Semantic Versioning
SemVer is een versienummerstandaard met het formaat MAJOR.MINOR.PATCH: MAJOR bij incompatibele wijzigingen (breaking changes), MINOR bij nieuwe achterwaarts-compatibele features en PATCH bij bugfixes. Packages volgen SemVer en package managers gebruiken constraints zoals ^1.2.3 om compatibele versies te selecteren.
AAA
Tools
Bounce Rate
A
Concepten
Bounce Rate
De bounce rate is het percentage bezoekers dat de site verlaat na slechts één pagina. Een hoge waarde kan wijzen op irrelevante content, slechte UX, trage laadtijden of misleidende marketing. Context blijft belangrijk: landingpages hebben vaak een hogere bounce rate.
A
Concepten
Trigger
AAA
Database
Trigger
Een trigger is een stored procedure die automatisch draait bij een database-event (INSERT, UPDATE, DELETE), vóór (BEFORE) of na (AFTER). Toepassingen zijn auditing, business rules afdwingen en afgeleide data bijhouden. Het is handig, maar fouten zijn moeilijker te vinden. Gebruik het alleen als het echt nodig is.
AAA
Database
Debouncing
AAA
Performance
Debouncing
Debouncing zorgt dat een functie pas wordt uitgevoerd nadat er even geen events meer zijn. Komt er een nieuw event binnen de wachttijd, dan reset de timer. Dit is handig voor search-as-you-type of window-resize en voorkomt onnodig veel aanroepen.
AAA
Performance
DRY
A
Concepten
Don't Repeat Yourself
DRY is een ontwikkelingsprincipe dat code-duplicatie vermijdt. In plaats van dezelfde logica op meerdere plaatsen te herhalen, centraliseer je het in herbruikbare functies, modules of classes. Dit verbetert onderhoudbaarheid, vermindert bugs en maakt updates gemakkelijker. Het werkt samen met andere principes zoals KISS en SOLID.
A
Concepten
SessionStorage
AA
Frontend
SessionStorage
SessionStorage lijkt op localStorage, maar data bestaat alleen tijdens de sessie van één tab. Het verdwijnt bij het sluiten van de tab, maar blijft bij een refresh. Elke tab heeft een eigen opslag. Ideaal voor tijdelijke data, zoals formulierstate of wizard-stappen.
AA
Frontend
ORM
AA
Database
Object-Relational Mapping
Een ORM mapt tabellen en rijen naar objecten en classes, zodat je via code met de database werkt in plaats van met SQL. Voordelen zijn abstractie, portabiliteit, security via prepared statements en productiviteit. Voorbeelden: Eloquent, Hibernate, SQLAlchemy en Sequelize. Nadelen zijn leercurve en wat overhead.
AA
Database
Routing
A
Backend
Routing
Routing koppelt inkomende URL's en requests aan handlers, controllers of views. Routedefinities beschrijven URL-patronen, HTTP-methoden en parameters. Moderne routing ondersteunt wildcards, parameters, middleware en RESTful conventies.
A
Backend
Google Analytics
A
Providers
Google Analytics
Google Analytics biedt gratis analyse voor webverkeer, gedrag en conversies. Belangrijke metrics zijn pageviews, bounce rate, sessieduur, demografie en acquisitie. GA4 werkt met gebeurtenissen in plaats van paginaweergaven. Het koppelt makkelijk met Google Ads en Google Search Console. Let op privacyregels bij het gebruik.
A
Providers
Nginx
A
Servers
Engine X
Nginx is een snelle webserver en reverse proxy met laag resourcegebruik en hoge gelijktijdigheid. De event-driven, asynchrone architectuur verschilt van Apache's procesmodel. Nginx is uitstekend voor statische files, load-balancing en reverse proxying. Uitspraak: 'engine-x'. Onderdeel van de LEMP-stack.
A
Servers
Google Ads
A
Providers
Google Ads
Google Ads is een advertentieplatform voor search, display, video en shopping. Het werkt pay-per-click met veiling-gebaseerde biedingen. Targeting: keywords, demografie, interesses en remarketing. Sterk voor leads, e-commerce en branding.
A
Providers
SPF
AA
Beveiliging
Sender Policy Framework
SPF is een e-mailauthenticatiemethode waarbij DNS-records aangeven welke mailservers namens een domein mogen verzenden. Ontvangende servers controleren het SPF-record en detecteren zo spoofing. Voorbeeld van TXT-record: 'v=spf1 include:mailserver.com -all'.
AA
Beveiliging
Prefetching
AA
Performance
Prefetching
Met prefetching laad je resources alvast in waarvan je verwacht dat de gebruiker ze nodig heeft. De browser doet dit als hij even niets te doen heeft. Voorbeelden zijn DNS-prefetch, preconnect, prefetch (laag-prioriteit) en preload (hoog-prioriteit).
AA
Performance
Viewport
A
Frontend
Viewport
De viewport is het zichtbare gebied van de browser-pagina. De viewport-metatag vertelt de browser hoe de pagina geschaald wordt op mobiele apparaten, met als standaardwaarden width=device-width en initial-scale=1. Zonder deze tag zoomt een mobiele browser uit op de desktopbreedte. De CSS-viewport-units vw, vh, vmin en vmax zijn gebaseerd op de viewport-afmetingen.
A
Frontend
BitBucket
AA
Providers
BitBucket
Bitbucket is Atlassians Git-platform met nauwe Jira-integratie. Het biedt pull requests, pipelines (CI/CD) en deploymentfeatures. Private repos zijn gratis met beperkingen. Het is minder sociaal dan GitHub, maar handig als je al Atlassian gebruikt.
AA
Providers
SSR
AA
Concepten
Server-Side Rendering
Bij SSR genereert de server voor elk verzoek een HTML-pagina en stuurt deze naar de browser. Voordelen zijn betere SEO en snellere eerste weergave. Nadelen zijn hogere serverbelasting en langzamere Time to First Byte dan SSG. Next.js en Nuxt ondersteunen SSR out-of-the-box.
AA
Concepten
Rendering
A
Performance
Webpagina-rendering
Rendering is het proces waarbij de browser HTML, CSS en JavaScript omzet naar pixels op het scherm. De browser bouwt de DOM- en CSSOM-boom, combineert ze tot de render-tree, berekent de layout en schildert de pixels. Rendering kan server-side (SSR), client-side (CSR) of via static generation (SSG) plaatsvinden. Render-blocking resources vertragen dit proces.
A
Performance
npm
A
Tools
Node Package Manager
npm is de standaard package manager voor Node.js en het grootste software-register. Het beheert dependencies via package.json, installeert met npm install en biedt scripts voor taken. De lockfile (package-lock.json) zorgt voor reproduceerbare builds. Alternatieven zijn Yarn en pnpm.
A
Tools
Media Query
A
Frontend
Media Query
Met media queries pas je styles voorwaardelijk toe op basis van eigenschappen als schermbreedte, -hoogte, oriëntatie of resolutie. Het is de kern van responsive design. Voorbeeld: @media (min-width: 768px) { ... }.
A
Frontend
Event Loop
AAA
Talen & Formaten
Event Loop
De event loop is het mechanisme in JavaScript dat zorgt voor niet-blokkerende, asynchrone uitvoering. De call stack verwerkt synchrone code — asynchrone callbacks wachten in de event queue tot de call stack leeg is. Zo kan JavaScript meerdere taken tegelijk afhandelen, ondanks dat het single-threaded is. Het is de kern van hoe Node.js en browsers werken.
AAA
Talen & Formaten
SMTP
AA
Netwerk
Simple Mail Transfer Protocol
SMTP is het protocol voor het verzenden en doorsturen van e-mail tussen mailservers. Poorten: 25 (onversleuteld), 587 (TLS) en 465 (SSL, legacy). Het is een push-protocol en stuurt mail van client naar server en tussen servers. Authenticatie is vereist. Combineer met IMAP/POP3.
AA
Netwerk
TTFB
AAA
Performance
Time To First Byte
TTFB is de tijd tussen een HTTP-request en de ontvangst van de eerste byte van de response. Het meet serverresponsiviteit en wordt beïnvloed door verwerkingstijd, databasequeries, netwerkvertraging en CDN-gebruik. Optimaliseer met caching, snellere queries en een CDN.
AAA
Performance
A
Talen & Formaten
Portable Document Format
PDF is een platformonafhankelijk documentformaat van Adobe dat de opmaak behoudt. Het heeft een vaste layout en is niet direct bewerkbaar. Het ondersteunt tekst, afbeeldingen, formulieren, annotaties en encryptie. Toepassingen: documenten, e-books, formulieren en facturen.
A
Talen & Formaten
MariaDB
AA
Database
Maria Database
MariaDB is een community-gedreven fork van MySQL, opgezet door de oorspronkelijke oprichter na de Oracle-overname. Het is volledig open-source, volledig compatibel en een drop-in replacement. Extra's: prestatie-optimalisaties en meer storage engines. Gebruikt door o.a. Wikipedia en WordPress.com.
AA
Database
BEM
AA
Frontend
Block Element Modifier
BEM is een manier om CSS-namen te geven zodat je overzicht houdt en code makkelijk opnieuw kunt gebruiken.: block__element--modifier. Je hoeft minder precies te zijn met CSS en maakt styles voorspelbaar en onderhoudbaar omdat de structuur in de naamgeving verwerkt is. Werkt met vanilla CSS, preprocessors zoals SASS en SCSS en CSS Modules.
AA
Frontend
TLS
AA
Netwerk
Transport Layer Security
TLS is de moderne opvolger van SSL voor veilige communicatie. Actuele versies zijn 1.2 en 1.3. De handshake bepaalt algoritmes, sessiesleutels en serverauthenticatie (certificaat). Toepassingen: HTTPS, e-mail (SMTPS/IMAPS) en VPN's. 'SSL-certificaat' verwijst feitelijk naar TLS.
AA
Netwerk
Debugging
A
Tools
Debugging
Debuggen is het identificeren, analyseren en oplossen van bugs. Technieken zijn console.log, breakpoints, stap-voor-stap uitvoeren, variabelen inspecteren en de call stack analyseren. Tools: browser-DevTools, IDE-debuggers (VS Code, PhpStorm) en error-monitoring (Sentry). Aanpak: reproduceren, isoleren, fixen en testen.
A
Tools
Landing Page
A
Frontend
Landing Page
Een landingpage is een aparte pagina waar bezoekers terechtkomen na bijvoorbeeld een advertentie of e-maillink. De pagina is geoptimaliseerd voor één duidelijk doel, met een gerichte boodschap, minimale afleiding en een sterke call-to-action.
A
Frontend
Express.js
AA
Backend
Express JavaScript Framework
Express is een minimalistisch en flexibel webframework voor Node.js. Het biedt robuuste routing, een middleware-systeem en handige HTTP-helpers. Het is niet-opinionated, dus je kiest je eigen architectuur. De facto standaard en basis voor frameworks als NestJS.
AA
Backend
HTTP/2
AA
Netwerk
HTTP/2
HTTP/2 is een nieuwe versie, gericht op performance. Hiermee kun je meerdere verzoeken tegelijk over één verbinding sturen, headers kleiner maken, de server dingen laten pushen en data efficiënter versturen. Het is compatible met HTTP, wordt breed ondersteund en is merkbaar sneller.
AA
Netwerk
Stateless
AA
Servers
Stateless
Stateless betekent dat een server geen toestand (state) tussen requests bijhoudt. Elk request bevat alle benodigde informatie op zichzelf. HTTP is van nature stateless. Voordelen zijn eenvoudiger schalen en cachen. Nadeel: je moet state elders bijhouden, zoals in tokens (JWT), cookies of een gecentraliseerde sessiestore (Redis). REST-API’s zijn doorgaans stateless.
AA
Servers
Google Cloud Platform
AA
Providers
Google Cloud Platform
Google Cloud is sterk in data-analyse, machine learning en Kubernetes. Je kunt er onder andere virtuele machines, opslag, functies en Firebase gebruiken. Het is makkelijk voor ontwikkelaars en niet duur.
AA
Providers
Waterfall
A
Werkproces
Waterfall
Waterfall is een traditionele, stapsgewijze ontwikkelmethode met vaste fasen: Requirements, Design, Implementation, Verification en Maintenance. Elke fase wordt volledig afgerond voordat de volgende start. Dit biedt structuur en documentatie, maar is minder flexibel bij veranderingen.
A
Werkproces
Index
AA
Database
Index
Een index is een datastructuur die de database bijhoudt naast een tabel om zoekopdrachten te versnellen. Zonder index doorzoekt de database elke rij één voor één; met een index wordt direct de juiste locatie gevonden, vergelijkbaar met een register achterin een boek. Indexen zijn essentieel voor performance op grote tabellen. Het nadeel is dat elke index extra opslagruimte kost en schrijfbewerkingen iets vertraagt, omdat de index ook bijgewerkt moet worden.
AA
Database
Public key
AAA
Beveiliging
Publieke sleutel (asymmetrische cryptografie)
Een public key is de publieke sleutel van een asymmetrisch sleutelpaar en mag vrij gedeeld worden. Anderen gebruiken hem om berichten te versleutelen die alleen de eigenaar kan ontsleutelen, of om digitale handtekeningen te controleren. Public keys worden gebruikt in HTTPS (TLS-certificaten) en e-mailauthenticatie (DKIM). Een vergelijking: de public key is een openbaar slot waarop iedereen kan vergrendelen, maar alleen de eigenaar heeft de bijbehorende private key.
AAA
Beveiliging
Handlers
AAA
Talen & Formaten
Handlers
Een handler is een functie of methode die wordt aangeroepen als reactie op een specifieke gebeurtenis of conditie. In frontend-code zijn dit event handlers (addEventListener, onclick) — in backend-code zijn het request handlers, error handlers of middleware-functies. Handlers koppelen gedrag aan triggers en zijn een fundamenteel patroon in event-driven en request-response-architecturen.
AAA
Talen & Formaten
JWT
AA
Beveiliging
JSON Web Token
Een JWT is een compact, URL-veilig tokenformaat voor het veilig uitwisselen van claims. Het bestaat uit een header, payload (data) en een signature. Het is stateless, dus de server bewaart geen sessie. Gebruik het voor authenticatie en dataoverdracht, met veilige opslag (bijv. HttpOnly-cookies) en duidelijke vervaltijden.
AA
Beveiliging
Vendor lock-in
AAA
Backend
Vendor lock-in
Vendor lock-in treedt op wanneer je zo afhankelijk wordt van de producten, diensten of API's van één leverancier dat overstappen naar een alternatief lastig, kostbaar of riskant is. Dit ontstaat door gebruik van leverancier-specifieke SDK's, proprietary API's of gesloten diensten. Microservices en open standaarden helpen lock-in te beperken.
AAA
Backend
Port
A
Netwerk
Port
Een poort is een virtueel eindpunt voor netwerkverbindingen, genummerd 0-65535. Bekende poorten zijn: 80 (HTTP), 443 (HTTPS), 22 (SSH), 21 (FTP), 25 (SMTP), 3306 (MySQL) en 5432 (PostgreSQL). Er zijn well-known (0-1023), geregistreerde (1024-49151) en dynamische (49152-65535) poorten. Notatie: IP:poort (bijv. 192.168.1.1:8080).
A
Netwerk
Stripe
A
Providers
Stripe
Stripe is een wereldwijd payment-platform voor online betalingen, subscriptions en marketplaces. Het staat bekend om zijn API, documentatie, webhooks en testtools. Features: eenmalige betalingen, subscriptions, invoicing en Connect. Ondersteunt cards, wallets en overschrijvingen.
A
Providers
Deployment
A
Tools
Deployment
Deployment is het uitrollen van een applicatie naar productie, zodat eindgebruikers erbij kunnen. Stappen zijn builden, testen, uploaden, configureren en starten. Methoden: handmatig (FTP), via CI/CD, met containers (Docker) of serverless. Modern is Git-gebaseerde deployment (Vercel, Netlify).
A
Tools
VPN
A
Netwerk
Virtual Private Network
Een VPN creëert een versleutelde tunnel tussen een apparaat en een VPN-server, waarbij al het verkeer via die server loopt. Voordelen: privacy, beveiliging op publieke wifi en het omzeilen van geoblokkades. Typen: remote access (gebruiker-naar-netwerk) en site-to-site (netwerk-naar-netwerk). Protocollen: OpenVPN, WireGuard en IKEv2.
A
Netwerk
Svelte
AAA
Frontend
Svelte JavaScript Framework
Svelte is een innovatief framework dat op compile-time werkt. Er is geen virtual DOM: frameworkcode verdwijnt in de build-stap. Dit levert kleine bundles en een snelle runtime op. Componenten combineren HTML, CSS en JS in .svelte-bestanden. SvelteKit lijkt qua rol op Next.js.
AAA
Frontend
2FA
A
Beveiliging
Two-Factor Authentication
Bij 2FA gebruik je twee verschillende verificatiemiddelen: iets dat je weet (wachtwoord), iets dat je hebt (telefoon of token) of iets dat je bent (biometrie). Dit voegt een extra beveiligingslaag toe. Veelgebruikte vormen zijn SMS-codes, authenticator-apps (TOTP) en hardware tokens.
A
Beveiliging
ACID
AA
Database
Atomicity Consistency Isolation Durability
ACID zijn de vier basiseigenschappen van betrouwbare databasetransacties. Atomicity: alles slaagt of alles wordt teruggedraaid. Consistency: de database gaat altijd van de ene geldige toestand naar de andere. Isolation: gelijktijdige transacties beïnvloeden elkaar niet. Durability: voltooide wijzigingen blijven bewaard, ook na een crash. Samen zorgen deze eigenschappen voor betrouwbare en veilige gegevensopslag.
AA
Database
SASS
AA
Talen & Formaten
Syntactically Awesome Style Sheets
Sass is een CSS-preprocessor met twee syntaxes: de ingesprongen SASS-syntax (zonder brackets en semicolons) en de CSS-achtige SCSS-syntax. Beide bieden variabelen, nesting, mixins en overerving. SCSS is het populairst en compileert naar gewone CSS.
AA
Talen & Formaten
ASP
A
Talen & Formaten
Active Server Pages
ASP is Microsofts oudere server-side technologie voor dynamische webapps en de voorloper van ASP.NET. Het combineert HTML met VBScript of JScript. Veel legacy-systemen draaien nog op ASP Classic, maar moderne ontwikkeling gebruikt ASP.NET (Core).
A
Talen & Formaten
Gzip
A
Performance
Gzip
Gzip is een veelgebruikt compressie-algoritme voor webbestanden en wordt door alle browsers ondersteund. De server comprimeert en stuurt een Content-Encoding:gzip-header mee, de browser decomprimeert automatisch.
A
Performance
Grid
A
Frontend
CSS Grid Layout
CSS Grid is een tweedimensionaal layoutsysteem voor complexe ontwerpen met rijen en kolommen. Je definieert grids met grid-template-columns/rows en plaatst items met grid-area. Grid is geschikt voor paginalayouts en wordt vaak gecombineerd met Flexbox.
A
Frontend
Yarn
AA
Tools
Yarn
Yarn is een alternatieve package manager die vaak sneller is dan npm (v1-5). Het biedt workspaces, plug-and-play (zonder node_modules) en een offline cache. Yarn 2+ (Berry) is een grote herschrijving. Het gebruikt yarn.lock en is compatibel met het npm-register.
AA
Tools
MVP
A
Werkproces
Minimum Viable Product
Een MVP is de eerste versie van een product met alleen de noodzakelijke features. Daarmee lever je snel waarde aan early adopters en verzamel je gerichte feedback. Het doel is om te kijken of het product bij de markt past en om sneller te leren voordat je veel geld uitgeeft.
A
Werkproces
Image Optimization
A
Performance
Image Optimization
Beeldoptimalisatie comprimeert en optimaliseert afbeeldingen voor snellere laadtijden, zonder zichtbaar kwaliteitsverlies. Kies het juiste formaat (bijv. WebP/AVIF), pas (lossless/lossy) compressie toe, gebruik responsive images (srcset), lazy loading en een CDN.
A
Performance
Next.js
AA
Frontend
Next JavaScript Framework
Next.js is een React-meta-framework van Vercel met API-routes, bestandsgebaseerde routing en automatische code splitting. Het is eenvoudig om mee te werken voor ontwikkelaars en bevat productie-optimalisaties out-of-the-box. De app router is de nieuwste architectuur en is de standaard voor moderne React-apps.
AA
Frontend
SOAP
AAA
Backend
Simple Object Access Protocol
SOAP is een protocol voor het uitwisselen van gestructureerde informatie in webservices met XML-berichten. Het ondersteunt complexe operaties, ingebouwde foutafhandeling, transacties en beveiliging (WS-Security). Het is zwaarder dan REST, maar strikter gedefinieerd.
AAA
Backend
Async/await
A
Concepten
Async/await
Async/await is syntactische suiker voor Promises in JavaScript (en andere talen) waarmee je asynchrone code schrijft die eruitziet als synchrone code. Met `async` markeer je een functie als asynchroon — `await` pauzeert de uitvoering totdat de Promise is opgelost. Dit maakt code leesbaarder dan geneste callbacks of `.then()`-ketens.
A
Concepten
Above the Fold
AA
Frontend
Above the Fold
Above the fold is de content die een bezoeker ziet zonder te scrollen zodra de pagina laadt. De term komt uit de krantenwereld, waar het belangrijkste nieuws boven de vouw van de krant staat. In webdesign is dit gebied cruciaal: bezoekers beslissen in seconden of ze blijven. Zet hier je belangrijkste informatie, een duidelijke kop en een primaire call-to-action. Houd rekening met verschillende schermformaten, want de fold ligt voor iedereen anders.
AA
Frontend
Netlify
A
Providers
Netlify
Netlify is een platform voor JAM-stack (Javascript, APIs, Markup) sites en serverless backends. Het biedt Git-gebaseerde deployment, CDN, serverless functions, formulieren en A/B-testing. Sterke developer experience. Alternatieven: Vercel en Cloudflare Pages.
A
Providers
Design System
AA
Frontend
Design System
Een design system is een collectie van herbruikbare UI-componenten, stijlgidsen en tokens zoals kleur, typografie en spacing. Het zorgt ervoor dat alles er hetzelfde uitziet en makkelijk uitgebreid kan worden en wordt ondersteund met documentatie. Voorbeelden zijn Material Design en Lightning Design System.
AA
Frontend
Ruby on Rails
AA
Backend
Ruby on Rails Framework
Rails is een full-stack framework voor Ruby met 'Convention over Configuration' en 'Don't Repeat Yourself' als kernprincipes. Het introduceerde scaffolding, ActiveRecord en migrations. Resultaat: snelle ontwikkeling en elegante code. Nog steeds breed ingezet.
AA
Backend
Primary Key
A
Database
Primary Key
De primary key is een kolom die elk record uniek identificeert. Beperkingen zijn NOT NULL en UNIQUE, per tabel is er één. Vaak is dit een auto-increment integer (id), soms samengesteld uit meerdere kolommen. PK's zijn automatisch geïndexeerd en cruciaal voor joins en integriteit.
A
Database
Middleware
AA
Backend
Middleware
Middleware is een softwarelaag die verzoeken onderschept en verwerkt tussen client en server of eindpunt. Je gebruikt het voor zaken als authenticatie, logging, foutafhandeling, CORS, datatransformatie en rate limiting. Het is mogelijk om meerdere middleware-functies achter elkaar te koppelen.
AA
Backend
MongoDB
AA
Database
MongoDB
MongoDB is een leidende NoSQL-documentendatabase die data opslaat in flexibele JSON-achtige documenten (BSON), niet in tabellen en rijen. Het schema is flexibel en documenten kunnen verschillen. Het is schaalbaar en snel voor ongestructureerde data. Queries lijken op JavaScript.
AA
Database
Definition of Done
AA
Werkproces
Definition of Done
De Definition of Done is het gedeelde beeld van wanneer het werk echt klaar is. Criteria kunnen zijn: code geschreven, getest, gereviewd, gedocumenteerd en gedeployed naar staging. Dit zorgt voor consistente kwaliteit en duidelijke verwachtingen.
AA
Werkproces
Pull Request
A
Tools
Pull Request
Een pull request is een voorstel om wijzigingen van een branch te mergen in een andere (vaak main). Het maakt code review, discussie en geautomatiseerde tests mogelijk. Workflow: branch pushen, Pull request openen, review/approvals, CI draaien en mergen. In GitLab heet dit een Merge Request.
A
Tools
ABAC
AA
Beveiliging
Attribute-Based Access Control
ABAC (Attribute-Based Access Control) is een autorisatiemodel waarbij toegang wordt bepaald op basis van kenmerken (attributen) van de gebruiker, de resource of de situatie. Denk aan iemands rol, afdeling of het tijdstip van inloggen. Dit is flexibeler dan RBAC, waarbij toegang alleen op rol is gebaseerd, maar ook complexer in te richten. ABAC wordt gebruikt wanneer fijnmazige toegangscontrole nodig is.
AA
Beveiliging
MVC
A
Backend
Model-View-Controller
MVC is een ontwerppatroon dat applicatielogica splitst in Model, View en Controller. Het model bevat data en toepassingslogica, de view presenteert de UI en de controller handelt input af en coördineert. Deze scheiding verbetert onderhoudbaarheid en testbaarheid.
A
Backend
GraphQL
AA
Backend
Graph Query Language
GraphQL is een querytaal en runtime waarmee clients precies aangeven welke data ze nodig hebben, vaak in één request. Zo voorkom je over- of onder-fetching. Het ondersteunt realtime updates via subscriptions en biedt sterke typing met een schema.
AA
Backend
Atomic Design
AAA
Frontend
Atomic Design
Atomic Design splitst de UI op in atoms, molecules, organisms, templates en pagina's. Deze hiërarchie bevordert hergebruik, consistentie en modulair denken bij component-gedreven development.
AAA
Frontend
SendGrid
AAA
Providers
SendGrid
SendGrid is een e-mailbezorgdienst voor transactionele en marketingmails. Functies: SMTP-relay, Web API, templates, analytics, deliverability-optimalisatie en A/B-tests. Onderdeel van Twilio. Alternatieven: Mailgun en Amazon SES.
AAA
Providers
PNG
A
Talen & Formaten
Portable Network Graphics
PNG is een lossless rasterformaat met transparantie (alpha). Bestanden zijn groter dan JPG maar hebben perfecte kwaliteit. Varianten: PNG-8 (256 kleuren) en PNG-24 (miljoenen). Gebruik voor logo's, iconen, transparante beelden en screenshots. Voor foto's is JPG kleiner.
A
Talen & Formaten
Assertions
AA
Tools
Assertions (testen)
Assertions zijn stellingen in tests die verifiëren of een bepaalde waarde overeenkomt met het verwachte resultaat. Ze zijn de kern van elke unit test: bij een falende assertion mislukt de test. Veelgebruikte methoden zijn assertEquals, assertTrue, assertNull en assertThrows. Ze zijn beschikbaar in testframeworks als PHPUnit, Jest en Cypress.
AA
Tools
Angular
AA
Frontend
Angular Framework
Angular is een uitgebreid framework van Google, gebouwd op TypeScript. Het biedt dependency injection, forms, routing en een HTTP-client. De leercurve is steiler, maar de structuur is geschikt voor complexe enterprise-apps. Angular (2+) is de herschreven opvolger van AngularJS.
AA
Frontend
WOFF
AA
Talen & Formaten
Web Open Font Format
WOFF (Web Open Font Format) is een gecomprimeerd lettertypeformaat speciaal ontwikkeld voor het web. Het is een wrapper rond bestaande lettertypen (TrueType/OpenType) met extra compressie, zodat lettertypebestanden kleiner worden en sneller laden. Je laadt een WOFF-lettertype via @font-face in je CSS. Browsers ondersteunen WOFF breed. Voor moderne browsers is WOFF2 de betere keuze vanwege nog sterkere compressie.
AA
Talen & Formaten
DMARC
AAA
Beveiliging
Domain-based Message Authentication Reporting and Conformance
DMARC bouwt voort op SPF en DKIM en schrijft voor hoe ontvangers moeten omgaan met verificatiefouten (none, quarantine of reject). Het biedt tevens rapportages over authenticatieresultaten. Een werkende SPF en/of DKIM is vereist.
AAA
Beveiliging
Versiebeheer
A
Tools
Versiebeheer
Versiebeheer volgt en beheert wijzigingen in bestanden door de tijd. Je kunt terugdraaien, vergelijken en samenwerken zonder conflicten. Er zijn gecentraliseerde systemen (SVN) en gedistribueerde (Git). Het is essentieel voor ontwikkeling, samenwerking en experimenteren met branches.
A
Tools
Scrum Master
AA
Werkproces
Scrum Master
De scrum master maakt het scrum-proces mogelijk zonder formele macht. Deze rol verwijdert obstakels, coacht het team in agile-principes en beschermt tegen externe verstoringen. Daarnaast stimuleert de scrum master continue verbetering.
AA
Werkproces
DOM
A
Frontend
Document Object Model
De DOM is de boomstructuur die de browser van een HTML-document maakt, waarbij elk element een node is. JavaScript kan de DOM manipuleren met bijvoorbeeld getElementById, querySelector en appendChild. Dit triggert reflow/repaint en kost performance. Een virtual DOM (zoals in React) optimaliseert dit.
A
Frontend
Mollie
AA
Providers
Mollie
Mollie is een Nederlandse payment service provider, populair in Europa. Ondersteunt iDEAL, creditcards, PayPal, SEPA, Klarna en Apple Pay. Het heeft een ontwikkelaarsvriendelijke API, transparante prijzen en geen maandkosten. Sterk in Nederland en België en eenvoudig te integreren.
AA
Providers
Transaction
A
Database
Transaction
Een transactie bundelt meerdere database-operaties tot één atomaire unit: alles slaagt of alles faalt (rollback). Dit garandeert data-integriteit. ACID staat voor Atomicity, Consistency, Isolation en Durability. Voorbeeld: geld overboeken vereist dat debit en credit beide slagen. Commando's: BEGIN, COMMIT, ROLLBACK.
A
Database
Authentication
A
Backend
Authentication
Authenticatie verifieert de identiteit van een gebruiker met bijvoorbeeld gebruikersnaam en wachtwoord, tokens of biometrie. Het beantwoordt de vraag: 'Wie ben je?' Veelgebruikte methoden zijn basic auth, sessions, token-based (JWT), OAuth en multi-factor (2FA/MFA).
A
Backend
GDPR
A
Beveiliging
General Data Protection Regulation
De GDPR is Europese privacywetgeving voor de bescherming van persoonsgegevens. Belangrijke eisen zijn informed consent, recht op inzage en verwijdering, datalekmeldingen en privacy by design. Grote organisaties hebben vaak een Data Protection Officer. De wet geldt voor iedereen die EU-burgers bedient.
A
Beveiliging
Throttling
AAA
Performance
Throttling
Throttling beperkt hoe vaak een functie mag draaien tot maximaal één keer per vast interval, ongeacht het aantal events. In tegenstelling tot debouncing zorgt dit voor regelmatige uitvoering. Handig voor scroll- en mousemove-handlers, met balans tussen snelheid en performance.
AAA
Performance
Polyfill
AA
Performance
Polyfill
Een polyfill is JavaScript-code die moderne browserfeatures nabootst in oudere browsers. Denk aan een Promise- of fetch-polyfill. Polyfills detecteren of een feature ontbreekt en vullen alleen dan aan. Dit verbetert compatibiliteit, met wat extra overhead.
AA
Performance
CSV
AA
Talen & Formaten
Comma Separated Values
CSV is een plain-text formaat voor tabelvormige data met komma's als scheiding. Een CSV-bestand is een eenvoudig en leesbaar formaat waarbij elke regel een rij is en komma's (of soms tabs, spaties, of puntkomma's) de kolommen scheiden — het werkt vrijwel overal (Excel, databases, programmeertalen), maar let op juiste escaping en encoding. Alternatief: JSON.
AA
Talen & Formaten
Agile
A
Werkproces
Agile
Agile is een op herhaling gebaseerde ontwikkelmethode waarin teams in korte cycli werken en continu feedback ophalen. De focus ligt op flexibiliteit, nauwe samenwerking met de klant en het vermogen om snel op veranderingen te reageren. Teams leveren stap voor stap werkende software op, in plaats van te vertrouwen op uitgebreide plannen vooraf.
A
Werkproces
Microservices
AAA
Backend
Microservices
Bij microservices bestaat een applicatie uit kleine, onafhankelijk deploybare services met elk een duidelijke business-taak. Ze communiceren via API's. Dit biedt schaalbaarheid en technologische flexibiliteit, maar verhoogt complexiteit rond deployment en dataconsistentie.
AAA
Backend
Roadmap
AA
Werkproces
Roadmap
Een roadmap is een strategisch, visueel plan met geplande features, mijlpalen en globale tijdslijnen voor komende perioden. Het communiceert productvisie en richting aan stakeholders, zonder de gedetailleerde commitments van een backlog.
AA
Werkproces
Encryption
A
Beveiliging
Encryption
Encryptie zet data om naar versleutelde tekst met een algoritme en sleutel, zodat het alleen met de juiste sleutel leesbaar is. Typen zijn symmetrisch (één sleutel) en asymmetrisch (public/private key-paar). Toepassingen: HTTPS (TLS), data at rest en wachtwoorden (hashing).
A
Beveiliging
Minification
A
Performance
Minification
Minificatie verkleint code door whitespace, comments en andere niet-essentiële tekens te verwijderen en soms namen te verkorten. Dit reduceert bestandsgrootte vaak met 30-60% zonder functionaliteit te wijzigen. Tools zijn Terser (JS) en cssnano (CSS).
A
Performance
ASPX
A
Talen & Formaten
Active Server Pages Extended
Een .aspx-bestand hoort bij ASP.NET Web Forms, de opvolger van classic ASP. Het gebruikt code-behind (.aspx.cs/.aspx.vb) en is gecompileerd. Onderdeel van het .NET-framework en werkt met een paginaverloop dat reageert op gebeurtenissen (events). Moderne alternatieven: ASP.NET MVC (.cshtml) en ASP.NET Core.
A
Talen & Formaten
Auth0
AA
Providers
Auth0
Auth0 biedt identity-management als service voor authenticatie en autorisatie. Features: social login, SSO, MFA, passwordless en gebruikersbeheer. Het bespaart ontwikkeltijd en volgt security-best practices. SDK's zijn beschikbaar voor vrijwel elk platform.
AA
Providers
CTA
A
Frontend
Call To Action
Een call-to-action is een visueel element, zoals een knop of link, dat aanzet tot actie. Voorbeelden zijn 'Koop nu', 'Schrijf je in' of 'Download gratis'. Effectieve CTA's zijn opvallend, actiegericht en strategisch geplaatst.
A
Frontend
MVC View
AA
Backend
MVC View
De view presenteert data aan de gebruiker via templates of componenten. Hij bevat geen toepassingslogica, alleen presentatie- en formatteerlogica, en gebruikt input van het model. Voorbeelden zijn server-side templates of frontend componenten.
AA
Backend
TTL
AA
Netwerk
Time To Live
TTL bepaalt hoe lang een DNS-record in de cache mag worden opgeslagen voordat het opnieuw moet worden bevraagd bij de nameserver die de records voor het domein beheert. Uitgedrukt in seconden (meestal 300-86400). Lagere TTL-waarden zorgen voor snellere propagatie van wijzigingen, hogere waarden verminderen DNS-queries. Belangrijk bij domeinmigratie.
AA
Netwerk
l10n
AAA
Concepten
Localization
l10n staat voor localization en zorgt ervoor dat software geschikt wordt gemaakt voor een bepaalde taal of regio. Dit betekent content vertalen en zaken als valuta, datum- en getalnotatie en cultureel relevante beelden en kleuren aanpassen.
AAA
Concepten
Axios
AA
Frontend
Axios JavaScript HTTP Client
Axios is een populaire JavaScript-library voor het doen van HTTP-requests in browsers en Node.js. Het biedt een schone, promise-based API met features als automatische JSON-serialisatie, request/response-interceptors, timeout-handling en global request-configuratie. Het is een veelgebruikt alternatief voor de Fetch API.
AA
Frontend
PaaS
AA
Concepten
Platform as a Service
PaaS levert platformcomponenten zoals runtimes, databases, middleware en CI/CD. Zo kun je applicaties bouwen en hosten zonder servers te beheren. Dit biedt snelle deployments en schaalbaarheid, met als afweging platformbeperkingen en kosten bij groei.
AA
Concepten
Stored Procedure
AAA
Database
Stored Procedure
Een stored procedure is vooraf gedefinieerde SQL-code in de database die je kunt aanroepen als een functie. Voordelen: hergebruik, security (geen raw SQL uit de app), performance (pre-compiled) en gecentraliseerde businesslogica. Nadelen: vendor lock-in en lastiger versiebeheer/debugging.
AAA
Database
A-record
AA
Netwerk
Address Record
Een A-record koppelt een (sub)domein aan een IPv4-adres. Voorbeeld: example.com - 93.184.216.34. Het is het meest voorkomende DNS-record. De TTL bepaalt de cacheduur. Meerdere A-records maken load-balancing over verschillende servers mogelijk.
AA
Netwerk
New Relic
AAA
Providers
New Relic
New Relic is een observability en Application Performance Monitoring-platform voor performance, errors, tracing, infrastructuur, logs en alerts. Het helpt bottlenecks, fouten en downtime te vinden. Alternatieven: Datadog en Dynatrace. Essentieel in productie.
AAA
Providers
Twilio
AAA
Providers
Twilio
Twilio is een cloudcommunicatieplatform met API's voor SMS, voice, video en messaging (zoals WhatsApp). Volledig programmeerbaar met veel controle. Toepassingen: 2FA, notificaties, support en marketing. Pay-as-you-go. Gebruikt door o.a. Uber en Airbnb.
AAA
Providers
Best Practice
A
Concepten
Best Practice
Best practices zijn bewezen, effectieve werkwijzen en methoden die zijn geaccepteerd als standaard. Ze omvatten coding standards, design patterns, security guidelines en performance optimalisaties. Het volgen van best practices verbetert de kwaliteit, onderhoudbaarheid en schaalbaarheid van webapplicaties.
A
Concepten
Shadow DOM
AAA
Concepten
Shadow DOM
Shadow DOM is een browserstandaard voor het afschermen van markup, styles en gedrag binnen een component. Dit voorkomt style-lekkage en naamconflicten en levert voorspelbaar gedrag op. Het wordt gebruikt met web components en biedt shadow roots, slots en scoped CSS.
AAA
Concepten
Vercel
A
Providers
Vercel
Vercel is een frontend cloudplatform geoptimaliseerd voor Next.js en de JAM-stack (Javascript, APIs, Markup). Features: instant deploy vanuit Git, edge-netwerk, serverless functions en preview deployments. Zero-config met hoge performance. Alternatief: Netlify.
A
Providers
Headless CMS
AA
Backend
Headless CMS
Een headless CMS levert content via een API (REST/GraphQL) zonder gekoppelde frontend. De beheer-backend staat los van de delivery-frontend. Voordelen zijn omnichannel-publicatie, frameworkkeuze en vaak betere performance. Voorbeelden: Contentful, Strapi en Sanity.
AA
Backend
LCP
AA
Performance
Largest Contentful Paint
LCP meet de tijd tot het grootste zichtbare element (afbeelding, video of tekstblok) is geladen. Optimaliseer bijvoorbeeld afbeeldingen, serverresponstijd en render-blocking resources, en maak gebruik van een CDN. Dit is een kernindicator voor laadsnelheid.
AA
Performance
WebAssembly
AAA
Talen & Formaten
WebAssembly
WebAssembly (Wasm) is een formaat waarmee code geschreven in talen als C++, Rust of Go razendsnel in de browser kan draaien. Hierdoor kunnen complexe applicaties zoals games, video-editors en grafische tools op het web worden gebouwd met bijna dezelfde snelheid als native software. WebAssembly werkt naast JavaScript en draait veilig in een geïsoleerde omgeving (sandbox).
AAA
Talen & Formaten
XSS
A
Beveiliging
Cross-Site Scripting
XSS injecteert kwaadaardige client-side scripts in pagina's die anderen bekijken. Varianten zijn stored XSS (in database), reflected XSS (via URL) en DOM-based XSS. Voorkom dit met inputvalidatie, output-encoding/escaping, een strikte Content Security Policy en het sanitiseren van invoer.
A
Beveiliging
Pair Programming
AA
Werkproces
Pair Programming
Bij pair programming werken twee ontwikkelaars samen aan één werkstation. De 'driver' schrijft code, terwijl de 'navigator' meekijkt en strategisch meedenkt. Rollen wisselen regelmatig. Dit verhoogt de codekwaliteit en stimuleert kennisdeling.
AA
Werkproces
Prepared statements
AA
Database
Prepared statements
Prepared statements zijn voorgecompileerde SQL-queries met placeholders voor parameters. De database parseert en compileert de query eenmalig — daarna worden alleen de parameters ingevuld bij elke uitvoering. Voordelen zijn beveiliging (voorkomt SQL-injectie), betere performance bij herhaalde queries en leesbaarheid. Vrijwel alle database-libraries (PDO, MySQLi, JDBC) ondersteunen ze.
AA
Database
PWA
AA
Concepten
Progressive Web App
Een PWA is een webapplicatie gebouwd met standaarden, maar met native app-features zoals offline werking via service workers, pushnotificaties en installatie op het homescreen. Zo combineer je het bereik van het web met app-functionaliteit.
AA
Concepten
Endpoint
A
Backend
Endpoint
Een endpoint is een specifiek URL-adres waar een API-resource of functionaliteit beschikbaar is. Bijvoorbeeld: GET /api/users/123 haalt gebruiker 123 op. Endpoints beschrijven methode, pad, parameters, authenticatie-eisen en het responseformaat.
A
Backend
Controller
A
Backend
Controller
De controller ontvangt input (HTTP-request of event), valideert die globaal, roept toepassingslogica op in modellen/services en kiest een view of response. Hij regelt, maar bevat zelf weinig toepassingslogica.
A
Backend
WebP
A
Talen & Formaten
WebP
WebP is een modern afbeeldingsformaat met sterke compressie zonder zichtbaar kwaliteitsverlies. Het ondersteunt lossy en lossless, transparantie en animatie. Browserondersteuning is uitstekend. Ideaal voor webperformance. Fallbacks zijn mogelijk via het picture-element.
A
Talen & Formaten
Technical Debt
AAA
Werkproces
Technical Debt
Technical debt is een metafoor voor de toekomstige kosten van snelle of suboptimale keuzes die nu gemaakt worden. Dit ontstaat door shortcuts, verouderde code of ontbrekende tests en documentatie. Door regelmatig de code te verbeteren, los je deze problemen op behoud je snelheid.
AAA
Werkproces
DNS
A
Netwerk
Domain Name System
DNS is het systeem dat domeinnamen (example.com) vertaalt naar IP-adressen (93.184.216.34) - het telefoonboek van het internet. Componenten zijn resolvers, gezaghebbende nameservers en rootservers. Caching versnelt vervolgrequests. DNS is cruciale infrastructuur en een aanvalsvector.
A
Netwerk
Cache Server
AA
Servers
Cache Server
Een cache-server slaat vaak geraadpleegde data tijdelijk op voor snellere levering en lagere back-endload. Typen zijn applicatiecache (Redis, Memcached), HTTP-cache (Varnish) en CDN-cache. Strategieën: TTL, cache invalidation en cache warming. Groot prestatiewinstpunt, cache invalidation blijft lastig.
AA
Servers
Redis
AAA
Database
Redis
Redis is een supersnelle opslag voor gegevens in het geheugen. Je gebruikt het bijvoorbeeld voor cache, sessies, live statistieken, berichten en ranglijsten. Het ondersteunt strings, lists, sets, sorted sets en hashes. Persistence naar disk is optioneel. Single-threaded maar extreem snel.
AAA
Database
Parse
AA
Talen & Formaten
Parse
Parsen is het analyseren en omzetten van data van het ene naar het andere formaat, bijvoorbeeld van string naar object. In JavaScript zet JSON.parse() een JSON-string om naar een object en maakt parseInt() van een string een number. Het omgekeerde is stringify/serialize. Parsen gebeurt ook bij HTML/XML en bij compilers en interpreters.
AA
Talen & Formaten
jQuery
A
Frontend
JavaScript Query Library
jQuery is een library die DOM-manipulatie, events, animaties en AJAX vereenvoudigt met goede cross-browser compatibiliteit. Het gebruik nam af door modern JavaScript en frameworks, maar blijft aanwezig in legacy-projecten en eenvoudige sites. Iconisch is de $()-selectorsyntax.
A
Frontend
Mailgun
AAA
Providers
Mailgun
Mailgun is een e-mail-API voor verzenden, ontvangen en volgen. Mailgun is vooral geschikt voor developers en technische gebruikers die transactionele e-mail en validatie nodig hebben. Dankzij de krachtige API kun je eenvoudig e-mails versturen, ontvangen en verwerken, met ondersteuning voor parsing, webhooks en uitgebreide logs en analytics.
AAA
Providers
Prettier
AA
Tools
Prettier
Prettier is een codeformatter die een consistente stijl afdwingt zonder eindeloze discussies. Het formatteert automatisch bij opslaan of committen en ondersteunt JS, TS, CSS, HTML, JSON en Markdown. Minimale configuratie is benodigd.
AA
Tools
Prototype
A
Concepten
Prototype
Een prototype is een interactief, klikbaar model van een website of app. Het kan low-fidelity (basisinteractie) of high-fidelity (bijna als echt) zijn. Je gebruikt het voor gebruikerstesten, stakeholderpresentaties en het valideren van concepten vóór ontwikkeling.
A
Concepten
401 Unauthorized
A
Servers
401 Unauthorized
401 geeft aan dat authenticatie vereist is maar ontbreekt of is mislukt. Ondanks de naam betekent het feitelijk 'niet geauthenticeerd'. De response bevat vaak een WWW-Authenticate-header die de client vertelt welke authenticatie nodig is om toegang te krijgen. Gebruik dit voor pagina's of API-routes waarvoor je moet inloggen.
A
Servers
SOLID
AAA
Concepten
SOLID
SOLID is een acroniem voor vijf objectgeoriënteerde ontwerpprincipes: Single Responsibility, Open/Closed, Liskov Substitution, Interface Segregation en Dependency Inversion. Samen leiden ze tot flexibelere, uitbreidbare en testbare code. Ze worden veel toegepast in OOP-talen zoals PHP, Java en C#.
AAA
Concepten
User agent
AAA
Frontend
User agent string
Een user agent is een string die de browser meestuurt in de HTTP-header User-Agent, met informatie over de browser, versie, het besturingssysteem en soms het apparaat. Servers en scripts gebruiken de user agent voor browser-detectie, statistieken en het serveren van geschikte content. User agent sniffing is echter fragiel — feature detection verdient de voorkeur.
AAA
Frontend
CDN
A
Netwerk
Content Delivery Network
Een CDN is een wereldwijd netwerk van servers dat content vanaf de dichtstbijzijnde locatie levert. Voordelen zijn: snellere laadtijden, minder origin-load, DDoS-mitigatie en wereldwijde dekking. Het cachet vooral statische assets zoals afbeeldingen, CSS, JS en video's.
A
Netwerk
CI/CD
AA
Tools
Continuous Integration Continuous Deployment
CI/CD combineert frequent mergen met automatische tests (CI) en geautomatiseerde uitrol naar productie (CD). Dit vermindert integratieproblemen, versnelt feedback en levert betrouwbaardere releases op. Populaire tools zijn GitHub Actions, GitLab CI en Jenkins.
AA
Tools
Hotjar
AAA
Providers
Hotjar
Hotjar biedt behavior analytics met heatmaps, session recordings, surveys en feedback-widgets. Het laat zien waar gebruikers klikken, scrollen en vastlopen. Het vult kwantitatieve analytics (GA) aan met kwalitatieve inzichten. Er is een gratis versie beschikbaar.
AAA
Providers
Brute Force Attack
A
Beveiliging
Brute Force Attack
Bij een brute-force-aanval worden systematisch alle wachtwoord- of sleutelcombinaties geprobeerd tot er een match is. Dit is tijdsintensief maar uiteindelijk effectief. Doelen zijn logins, encryptiesleutels en API's. Verdediging: rate limiting, account-lockout, CAPTCHA, 2FA, sterke wachtwoorden en IP-blocking.
A
Beveiliging
Shadow root
AAA
Frontend
Shadow root
Een shadow root is het rootknooppunt van een shadow DOM-boom, aangemaakt via de attachShadow()-methode met mode 'open' of 'closed'. In open mode is de shadow root toegankelijk via JavaScript — in closed mode niet. De shadow root encapsuleert markup en styles zodat ze niet lekken naar of vanuit de rest van het document.
AAA
Frontend
Migration
AA
Database
Migration
Migrations zijn versiebeheer voor je databaseschema. Bestanden beschrijven schemawijzigingen (tabellen aanmaken, kolommen toevoegen) met up() en down(). Dit maakt teamsynchronisatie, consistente omgevingen en rollbacks mogelijk. Commando's: migrate, rollback, refresh.
AA
Database
HTTP/3
AAA
Netwerk
HTTP/3
HTTP/3 is de nieuwste versie, gebaseerd op QUIC (UDP i.p.v. TCP). Voordelen: snellere setup, beter bij packet loss, ingebouwde encryptie en blokkeert niet door vertraagde datapakketten. Het wordt nog uitgerold, maar werkt al op veel plekken en is handig voor mobiel internet.
AAA
Netwerk
UX
A
Concepten
User Experience
UX is de totale ervaring van een gebruiker bij het gebruik van een product of dienst. Het omvat gebruiksgemak, efficiëntie, visueel ontwerp en hoe het product ervaren wordt. UX-designers onderzoeken behoeften en optimaliseren de complete gebruiksreis.
A
Concepten
Namespace
AAA
Backend
Namespace
Een namespace groepeert gerelateerde code zoals klassen, functies en constanten logisch en voorkomt naamconflicten. In PHP gebruik je bijvoorbeeld `namespace App\Controllers — `, in C# en Java zijn namespaces en packages standaard. Moderne autoloaders zoals PSR-4 koppelen namespaces aan bestandspaden voor automatisch laden van klassen.
AAA
Backend
Repository
A
Tools
Repository
Een repository is de opslaglocatie voor projectbestanden, versiegeschiedenis en metadata. Een Git-repo bevat alle commits, branches en tags. Je hebt een lokale kopie en vaak een remote (bijv. op GitHub). Met clone maak je een lokale kopie, met push en pull synchroniseer je.
A
Tools
WYSIWYG
AA
Concepten
What You See Is What You Get
Een WYSIWYG-editor toont tijdens het bewerken direct hoe het eindresultaat eruitziet. Gebruikers hoeven geen code te schrijven. Voorbeelden zijn WordPress Gutenberg, TinyMCE en CKEditor. Voordeel: gebruiksvriendelijk. Nadeel: vaak minder optimale code en beperkte controle.
AA
Concepten
Mobile First
A
Frontend
Mobile First
Bij mobile-first ontwerp je eerst voor mobiele apparaten en schaal je daarna op naar grotere schermen. Deze aanpak dwingt focus op essentiële content en functionaliteit. Het resultaat is betere performance en een consistente gebruikerservaring.
A
Frontend
Package Manager
A
Tools
Package Manager
Een package manager installeert, updatet, configureert en verwijdert libraries en tools. Het beheert dependencies en versies automatisch en voorkomt 'dependency hell'. Voorbeelden: npm/Yarn (JS), Composer (PHP), pip (Python), gem (Ruby) en NuGet (.NET).
A
Tools
AWS
A
Providers
Amazon Web Services
AWS is een groot cloudplatform met 200+ services: EC2 (compute), S3 (storage), RDS (databases), Lambda (serverless) en CloudFront (CDN). Het is pay-as-you-go, wereldwijd beschikbaar en enterprise-proof. De leercurve is steil, maar de mogelijkheden zijn enorm.
A
Providers
TTI
AAA
Performance
Time to Interactive
TTI is het moment waarop de pagina helemaal werkt en snel reageert. Je verbetert dit door minder JavaScript te gebruiken, door code splitting, door web workers in te zetten en belangrijke onderdelen eerst te laden.
AAA
Performance
LEMP
AA
Servers
LEMP-stack
LEMP is een serverstack vergelijkbaar met LAMP, maar met Nginx i.p.v. Apache: Linux (besturingssysteem), Nginx (webserver), MySQL of MariaDB (database) en PHP (scripttaal). Nginx is sneller bij statische bestanden en hoog gelijktijdig verkeer. LEMP wordt steeds populairder als alternatief voor LAMP.
AA
Servers
Buckaroo
AA
Providers
Buckaroo
Buckaroo is een Nederlandse betaalprovider met veel lokale betaalopties. Je kunt er betalen met iDEAL, creditcard, Bancontact, PayPal, Klarna en cadeaubonnen. Het biedt betalingen, abonnementen en facturen. Het is duurder, maar compleet en vooral voor grote bedrijven in Nederland en België.
AA
Providers
PHPStan
AAA
Tools
PHPStan
PHPStan is een static-analysis-tool voor PHP die bugs vindt zonder code uit te voeren. Het detecteert typefouten, ongedefinieerde variabelen en onjuiste aanroepen. Strictheidsniveaus zijn instelbaar (0-9). Het vult PHPUnit aan en is samen met Psalm de moderne standaard.
AAA
Tools
Bash
AA
Tools
Bourne Again Shell
Bash is de meestgebruikte Unix-shell (macOS/Linux) met scripting, history en job control. Veel scripts en CI-pijplijnen gaan uit van Bash-syntax. Gebruik `#!/bin/bash` voor compatibiliteit en set `-euo pipefail` in voor veiligere scripts.
AA
Tools
Hashing
A
Beveiliging
Hashing
Hashing zet data - vaak wachtwoorden - om in een vaste-lengtestring waaruit het origineel niet is terug te halen. Aanbevolen algoritmes zijn bcrypt, Argon2 en PBKDF2. In tegenstelling tot encryptie is hashing onomkeerbaar. Gebruik altijd hashing met een salt voor wachtwoorden.
A
Beveiliging
403 Forbidden
A
Servers
403 Forbidden
403 betekent dat de server het verzoek begrijpt maar weigert uit te voeren. De gebruiker is geauthenticeerd maar niet geautoriseerd. Opnieuw proberen helpt niet zonder aangepaste rechten. Verschil met 401: je bent wél geauthenticeerd.
A
Servers
JSON
A
Talen & Formaten
JavaScript Object Notation
JSON is een lichtgewicht, menselijk leesbaar formaat voor data-uitwisseling, gebaseerd op de JavaScript-objectsyntax. Het ondersteunt objecten, arrays, strings, numbers, booleans en null, en is taalonafhankelijk. Het is de facto standaard voor web-API's en configuratie.
A
Talen & Formaten
Cloudflare
AA
Providers
Cloudflare
Cloudflare is een wereldwijd CDN- en securityplatform dat sites beschermt en versnelt. De gratis versie biedt CDN, DDoS-bescherming, SSL-certificaten en DNS. Extra's: Workers (edge computing), R2 (S3-compatibel) en Pages (statische hosting).
AA
Providers
Container Queries
AAA
Frontend
CSS Container Queries
Container queries passen styles toe op basis van de grootte van de parent-container in plaats van de viewport. Dit maakt écht component-gedreven, responsieve componenten mogelijk. Voorbeeld: @container (min-width: 400px) { ... }. Vereist een container-type op de parent.
AAA
Frontend
Replication
AAA
Database
Replication
Replicatie is het automatisch kopiëren van een database naar een of meer andere servers. Dit zorgt voor hogere beschikbaarheid: als één server uitvalt, neemt een andere de taken over. Replicatie wordt ook gebruikt om leesverkeer te verdelen over meerdere servers. Er zijn twee patronen: één server schrijft en de rest leest (primary-replica), of meerdere servers schrijven en lezen tegelijk (multi-primary).
AAA
Database
Service Worker
A
Performance
Service Worker
Een service worker is een programmeerbare netwerk-proxy tussen de browser en het netwerk. Deze onderschept requests en kan responses cachen. Zo maak je offline functionaliteit, background sync en pushnotificaties mogelijk – essentieel voor PWA's.
A
Performance
SSL
A
Netwerk
Secure Sockets Layer
SSL (Secure Sockets Layer) was het eerste veelgebruikte protocol voor versleutelde communicatie op het web. Het zorgde ervoor dat data tussen browser en server versleuteld werd verstuurd, zodat niemand het verkeer kon meelezen of aanpassen. Door ernstige kwetsbaarheden is SSL volledig vervangen door TLS, maar de term 'SSL' wordt informeel nog steeds gebruikt, bijvoorbeeld in 'SSL-certificaat'. Gebruik altijd TLS 1.2 of hoger.
A
Netwerk
Open Graph
AA
Concepten
Open Graph
Open Graph is een metadataprotocol van Facebook voor rijke weergaves op sociale media. Met tags zoals og:title, og:image en og:description bepaal je hoe een pagina wordt getoond wanneer die gedeeld wordt op platformen zoals Facebook, LinkedIn en X.
AA
Concepten
Docker Compose
AAA
Tools
Docker Compose
Docker Compose is een tool voor het definiëren en draaien van multi-container Docker-applicaties via een enkel YAML-bestand (docker-compose.yml). Je definieert services, netwerken en volumes in één configuratie. Met docker compose up start je de volledige stack. Essentieel voor lokale ontwikkelomgevingen met meerdere services.
AAA
Tools
CSRF
AA
Beveiliging
Cross-Site Request Forgery
CSRF is een aanval waarbij een kwaadaardige site ongeautoriseerde acties uitvoert op een site waar de gebruiker al is ingelogd. De browser stuurt automatisch cookies mee, waardoor de actie lijkt te komen van de gebruiker. Voorkom dit met CSRF-tokens, het SameSite-cookie-attribuut en validatie van Origin/Referer-headers.
AA
Beveiliging
Cookie
A
Frontend
Cookie
Een cookie is een klein tekstbestand (max. 4 KB) dat de browser per domein opslaat om gegevens te onthouden. Het gaat automatisch mee met HTTP-requests naar dat domein. Toepassingen zijn sessies, personalisatie en tracking. Belangrijke attributen: expiry, domain, path, secure, HttpOnly en SameSite.
A
Frontend
API
A
Backend
Application Programming Interface
Een API is een set regels en protocollen die bepaalt hoe softwarecomponenten met elkaar praten. Zo kan een applicatie functionaliteit en data van andere systemen gebruiken zonder de interne werking te kennen. Voorbeelden zijn REST-API's, GraphQL-endpoints en SOAP.
A
Backend
Shell
AA
Tools
Shell
De shell is het programma dat jouw opdrachten uit de command line leest en uitvoert. Ze ondersteunt variabelen, pipes, redirects en scripts, en vormt de lijm tussen tools. Veelgebruikte shells zijn Bash, Zsh en PowerShell.
AA
Tools
Wildcards
AAA
Backend
Wildcards
Wildcards zijn speciale tekens of patronen die in routing en URL-matching variabele waarden kunnen vertegenwoordigen. Zo matcht een route zoals /files/A alle subpaden onder dat pad. Ze worden ook gebruikt in zoekopdrachten en bestandssystemen om meerdere waarden in één patroon te beschrijven.
AAA
Backend
GIF
A
Talen & Formaten
Graphics Interchange Format
GIF is een rasterformaat met eenvoudige animaties en een beperkt palet (256 kleuren). GIF gebruikt lossless compressie met een beperkt kleurenpalet — daardoor worden animaties al snel groot en is video vaak een betere keuze. GIF blijft bruikbaar voor korte loops en memes met beperkte transparantie.
A
Talen & Formaten
SFTP
AAA
Netwerk
Secure File Transfer Protocol
SFTP is een veilig bestandsoverdrachtprotocol over SSH (poort 22). Commando's en data zijn versleuteld. Het is niet 'FTP over SSL' (dat is FTPS). SFTP biedt authenticatie, encryptie en integriteit en is de voorkeursoptie voor veilige overdracht.
AAA
Netwerk
Session Management
AA
Backend
Session Management
Session management houdt gebruikersstatus en data bij over meerdere HTTP-verzoeken, omdat HTTP stateless is. De server slaat sessies op en herkent gebruikers via een unieke session-ID in een cookie. Toepassingen zijn login, winkelwagens en voorkeuren. Een alternatief is token-based (JWT).
AA
Backend
Queue
AAA
Servers
Queue
Een queue is een wachtrijsysteem voor asynchrone verwerking op de achtergrond, zonder de hoofdapplicatie te blokkeren. Je voegt opdrachten toe aan de queue en workers pakken ze op. Toepassingen zijn e-mail, image processing en datasynchronisatie.
AAA
Servers
.env / dotenv
A
Backend
Environment variabelen bestand
Een .env-bestand bevat omgevingsspecifieke configuratiewaarden zoals databasegegevens, API-keys en wachtwoorden, buiten de broncode om. Zo worden geheimen niet meegecommit naar version control. De dotenv-library laadt deze waarden in de omgevingsvariabelen van het proces. Dit is een veelgebruikt patroon in moderne webapplicaties en wordt ondersteund door vrijwel alle backend-frameworks.
A
Backend
200 OK
A
Servers
200 OK
De statuscode 200 OK geeft aan dat het verzoek is geslaagd. Het is de meest voorkomende success-code. De response bevat doorgaans de gevraagde data. Gebruik bij geslaagde GET (ophalen) en als bevestiging bij POST/PUT.
A
Servers
SEMrush
AAA
Providers
SEMrush
SEMrush is een uitgebreid SEO- en marketingplatform met keyword-onderzoek, concurrentie-analyse, backlink-audits, site-audits, posities en content/PPC-tools. Het is betaald en aan de dure kant. Alternatieven: Ahrefs en Moz.
AAA
Providers
MFA
A
Beveiliging
Multi-Factor Authentication
MFA vereist twee of meer onafhankelijke verificatiefactoren, zoals wachtwoord (iets dat je weet), telefoon of hardware token (iets dat je hebt) en biometrie (iets dat je bent). Dit verkleint de kans op accountovername en versterkt de beveiliging ten opzichte van enkelvoudige of tweefactorauthenticatie.
A
Beveiliging
Code Splitting
AA
Performance
Code Splitting
Code splitting splitst je JavaScript-bundle op in kleinere stukken die geladne worden op het moment dat ze nodig zijn. Dat verkleint de initiële bundlegrootte aanzienlijk. Implementaties zijn route-gebaseerd (per pagina) of component-gebaseerd. Tools als Webpack, Rollup en Vite ondersteunen dit automatisch.
AA
Performance
JSX
AAA
Talen & Formaten
JavaScript XML
JSX is een JavaScript/XML-achtige syntax voor React-componenten. Het is syntactic sugar die via Babel transpileert naar React.createElement(). Zo kun je HTML-achtige code in JavaScript schrijven. Bestanden hebben vaak .jsx als extensie, maar .js kan ook.
AAA
Talen & Formaten
Reverse Proxy
AAA
Netwerk
Reverse Proxy
Een reverse proxy ontvangt clientverzoeken en stuurt ze door naar backendservers, als één centraal toegangspunt. Toepassingen zijn load-balancing, caching, SSL-terminatie, beveiliging (backends afschermen) en compressie. Clients zien de backend niet. Voorbeelden: Nginx, HAProxy, Varnish.
AAA
Netwerk
Webserver
A
Servers
Webserver
Een webserver is software die pagina's, afbeeldingen en bestanden via HTTP/HTTPS serveert. Hij verwerkt requests, levert statische of dynamische content en routeert naar application servers. Populaire keuzes zijn Apache en Nginx. Functies: hosting, security (TLS), load-balancing, caching en compressie.
A
Servers
HTTP
A
Netwerk
HyperText Transfer Protocol
HTTP regelt de uitwisseling van gegevens op het hoogste niveau van het netwerkmodel voor webcommunicatie. Het volgt een request-response-model: een client doet een request en de server antwoordt. Methodes zijn o.a. GET, POST, PUT en DELETE. HTTP is stateless en gebruikt headers voor metadata. Versies: 1.1, 2 en 3.
A
Netwerk
Load Balancer
AAA
Servers
Load Balancer
Een load balancer verdeelt inkomend verkeer over meerdere servers voor schaalbaarheid, betrouwbaarheid en performance. Algoritmen: round-robin, least connections en IP-hash. Voordelen: geen single point of failure, horizontaal schalen en health checks.
AAA
Servers
SQL
A
Talen & Formaten
Structured Query Language
SQL is de standaardtaal voor het beheren, opvragen en manipuleren van relationele databases. Kernoperaties zijn SELECT, INSERT, UPDATE en DELETE. SQL ondersteunt joins, aggregaties, subqueries en transacties. Veelgebruikte dialecten zijn MySQL, PostgreSQL, SQL Server en SQLite.
A
Talen & Formaten
A/B Testing
A
Concepten
A/B Testing
A/B-testen is een methode waarbij je twee varianten van een pagina tegelijk laat zien aan verschillende gebruikers. Je meet vervolgens welke versie beter presteert op conversie, engagement of andere metrics. Zo neem je data-gedreven designbeslissingen.
A
Concepten
Epic
AA
Werkproces
Epic
Een epic is een grote user story die te omvangrijk is voor één sprint. Daarom wordt deze opgesplitst in kleinere, beheersbare stories. Een epic vertegenwoordigt een overkoepelende functionaliteit die vaak over meerdere sprints wordt gerealiseerd.
AA
Werkproces
Kanban
A
Werkproces
Kanban
Kanban is een visuele methode om workflow te beheren. Het werk staat op een bord met kolommen zoals: To Do, In Progress en Done. Door work-in-progress (WIP) te beperken worden bottlenecks zichtbaar en verkleint de doorlooptijd.
A
Werkproces
CRUD
A
Database
Create Read Update Delete
CRUD zijn de vier basisbewerkingen voor opgeslagen gegevens: Create, Read, Update en Delete. In SQL zijn dat INSERT, SELECT, UPDATE en DELETE. In HTTP zijn het POST, GET, PUT/PATCH en DELETE. Fundamenteel in apps, API's en ORMs.
A
Database
JPEG
A
Talen & Formaten
JPEG
JPEG is een lossy gecomprimeerd rasterformaat, ideaal voor foto's en verlopen. Bestanden zijn klein maar bevatten soms compressie-artefacten. JPEG heeft geen transparantie en is vooral geschikt voor foto's waarbij je de kwaliteit afstemt op bestandsgrootte. Voor tekst, lijntekeningen en logo's kies je beter een ander formaat.
A
Talen & Formaten
Status Code
A
Servers
Status Code
Een statuscode is een driecijferige HTTP-responsecode die het resultaat van een request aangeeft. Categorieën: 1xx (informational), 2xx (success), 3xx (redirection), 4xx (client error) en 5xx (server error). Belangrijk voor API-design, debugging en juiste error handling.
A
Servers
Webservice
A
Backend
Webservice
Een webservice is een interface waarmee applicaties via netwerkprotocollen (meestal HTTP) gegevens en functionaliteit uitwisselen. Berichten worden vaak in XML (SOAP) of JSON (REST/GraphQL) gestuurd. Webservices beschrijven endpoints, contracten en beveiliging, en kunnen synchroon of asynchroon werken.
A
Backend
Wireframe
A
Concepten
Wireframe
Een wireframe is een schematische weergave van de pagina-indeling en structuur. Je ziet de opbouw en waar dingen komen, maar nog geen kleuren of details. Je gebruikt dit vroeg in het designproces om te kijken of de structuur logisch is en voldoet aan de behoeften van de gebruiker.
A
Concepten
CLI
A
Tools
Command Line Interface
Een CLI laat je toepassingen en tools aansturen via tekstcommando's in plaats van een grafische interface. Het biedt snelheid, scriptbaarheid en automatisering voor ontwikkel- en beheertaken. Voorbeelden zijn shells, package managers en framework-CLIs.
A
Tools
IP Address
A
Netwerk
Internet Protocol Address
Een IP-adres is het numerieke label van een apparaat op een netwerk. IPv4 is 32-bit (bijv. 192.168.1.1) en schaars, IPv6 is 128-bit (bijv. 2001:0db8:85a3:...) en praktisch onbeperkt. Er zijn publieke (via internet bereikbare) en privé (alleen lokaal) IP-adressen. Je krijgt ze vast (statisch) of automatisch (dynamisch via DHCP) toegewezen.
A
Netwerk
Seeding
AA
Database
Seeding
Seeding vult een database programmatisch met test- of fake data. Seed-bestanden beschrijven de inserts. Handig voor development en testing (fake data) en voor initiële productiegegevens (admin, defaults). Faker-libraries genereren realistische data.
AA
Database
SQLite
A
Database
SQL Lightweight Database
SQLite is een serverless, self-contained SQL-engine zonder configuratie. De volledige database staat in één bestand en draait binnen de applicatie, zonder apart serverproces. Ideaal voor mobiele apps, desktop, prototyping, kleine sites en tests. Beperkingen: beperkte gelijktijdige writes en geen gebruikersbeheer.
A
Database
Responsive Design
A
Frontend
Responsive Design
Responsive design zorgt dat een website zich vloeiend aanpast aan verschillende schermformaten. Dit doe je met flexibele grids, media queries en relatieve units zoals %, em en rem. Zo werkt één codebase op desktop, tablet en mobiel.
A
Frontend
HTTPS
A
Netwerk
HyperText Transfer Protocol Secure
HTTPS is HTTP over TLS/SSL-versleuteling. Data tussen browser en server is versleuteld en beschermd tegen onderschepping en manipulatie. Het biedt encryptie (privacy), authenticatie (serveridentiteit) en integriteit. Draait op poort 443.
A
Netwerk
INNER JOIN
A
Database
INNER JOIN
Een INNER JOIN geeft alleen records terug met een match in beide tabellen. Dit is de meest gebruikte join. Voorbeeld: SELECT A FROM table1 INNER JOIN table2 ON table1.id = table2.foreign_id. Niet-matchende rijen worden niet teruggegeven.
A
Database
WebSocket
A
Netwerk
WebSocket
WebSockets maken het mogelijk om tegelijk te sturen en te ontvangen via één verbinding. In plaats van losse HTTP-requests houd je een permanente verbinding. Toepassingen: chat, live updates, gaming en samenwerken in dezelfde documenten. De handshake verloopt via HTTP (Upgrade-header), daarna volgt het WebSocket-protocol. Poorten 80/443.
A
Netwerk
HTML
A
Talen & Formaten
HyperText Markup Language
HTML is de standaardmarkuptaal voor de structuur en content van webpagina's. Het is geen programmeertaal, maar declaratieve markup. HTML5 introduceerde semantische elementen zoals <article> en <nav>, multimedia, canvas en offline opslag. Het vormt de basis van elke website.
A
Talen & Formaten
Brotli
AA
Performance
Brotli
Brotli is een moderner compressie-algoritme met betere compressie dan Gzip en brede browserondersteuning. Compressie is wat langzamer, maar decompressie is snel. Advies: gebruik Brotli met Gzip als fallback voor oudere clients.
AA
Performance
Laravel
A
Backend
Laravel PHP Framework
Laravel is een elegant, modern PHP-framework met een expressieve syntax volgens MVC. Het biedt Artisan, Eloquent ORM, Blade, ingebouwde authenticatie, queues en WebSocket-ondersteuning. Het is ontwikkelaarsvriendelijk, goed gedocumenteerd en zeer populair.
A
Backend
SSG
AAA
Concepten
Static Site Generation
Bij SSG worden pagina's gebouwd op deploymenttijd in plaats van per request. Dit levert razendsnel serveerbare HTML op die gecached wordt op een CDN. Ideaal voor blogs, documentatiesites en marketingpagina's. Frameworks: Next.js, Nuxt en Astro.
AAA
Concepten
Accessibility
A
Frontend
Web Accessibility (A11y)
Toegankelijkheid betekent dat websites voor iedereen bruikbaar zijn, ook voor mensen met een beperking. Je volgt hierbij de WCAG-richtlijnen. Denk aan semantische HTML, toetsenbord-navigatie, voldoende kleurcontrast, alt-teksten en goede screenreader-ondersteuning.
A
Frontend
Amazon SES
AA
Providers
Amazon Simple Email Service
Amazon SES is de e-maildienst van AWS voor grote hoeveelheden e-mails. Het is goedkoop, werkt goed samen met AWS en kan veel mails tegelijk versturen. Je moet wel technische kennis hebben en letten op reputatie en instellingen.
AA
Providers
Semantic HTML
A
Frontend
Semantic HTML
Semantische HTML gebruikt elementen volgens hun betekenis, zoals <article>, <nav>, <header> en <section>, in plaats van generieke <div>-tags. Dit verbetert toegankelijkheid, SEO en de leesbaarheid van de code.
A
Frontend
Crawlers
AA
Frontend
Webcrawlers / spiders
Een webcrawler (ook spider of bot) is een geautomatiseerd programma dat systematisch het web doorloopt door links te volgen en pagina's te ontdekken en te indexeren. Zoekmachines zoals Google gebruiken crawlers om content te vinden voor zoekresultaten. Je stuurt crawlers via robots.txt (toestaan of blokkeren) en sitemaps (prioriteiten). Kwaadaardige crawlers kun je tegenhouden met rate limiting en een captcha.
AA
Frontend
FaaS
AAA
Concepten
Function as a Service
FaaS is een serverless model waarbij losse functies event-gedreven draaien zonder serverbeheer. Je betaalt per uitvoering en profiteert van automatische schaal. Denk aan AWS Lambda of Cloudflare Workers. Let op cold starts en stateless ontwerp.
AAA
Concepten
SaaS
A
Concepten
Software as a Service
SaaS is een cloudmodel waarbij complete softwareapplicaties als dienst via internet worden aangeboden. De provider beheert infrastructuur, platform en applicatie. Voordelen zijn snelle uitrol en geen installatie, nadelen zijn mogelijke vendor lock-in en minder maatwerk.
A
Concepten
Eloquent
AA
Database
Eloquent ORM
Eloquent is Laravel's ActiveRecord-ORM voor database-interactie. Modellen representeren tabellen, relaties definieer je met methodes als hasMany en belongsTo. De query builder heeft een fluente interface en ondersteunt eager loading, mutators/accessors en soft deletes.
AA
Database
PHP
A
Talen & Formaten
Hypertext Preprocessor
PHP is een populaire open-source server-side scripttaal, speciaal ontworpen voor webdevelopment. Het is dynamisch getypeerd en kan direct in HTML worden ingebed. Moderne PHP is snel en feature-rijk. Het drijft talloze sites aan (zoals WordPress) en heeft sterke database-integratie en een volwassen ecosysteem.
A
Talen & Formaten
Apache
A
Servers
Apache HTTP Server
Apache is een veelgebruikte open-source webserver met een modulaire architectuur. Het ondersteunt .htaccess voor directoryconfiguratie, talloze modules en veel platforms. Het proces/thread-model is robuust en draait talloze sites. Onderdeel van de LAMP-stack.
A
Servers
Atlassian
AA
Providers
Atlassian
Atlassian is een Australisch softwarebedrijf dat tools bouwt voor softwareontwikkeling en samenwerking. Bekende producten zijn Jira (projectmanagement en issue-tracking), Confluence (kennisbank en documentatie), Bitbucket (Git-versiebeheer) en Trello (Kanban-borden). Atlassian-producten zijn breed geïntegreerd en populair bij development- en productteams.
AA
Providers
500 Internal Server Error
AA
Servers
500 Internal Server Error
500 is een generieke serverfout: er ging iets mis, maar de server weet niet exact wat. Mogelijke oorzaken zijn fouten die niet zijn opgevangen, syntaxfouten, misconfiguratie of databasefouten. Check serverlogs voor details en los het op.
AA
Servers
ES6
AA
Frontend
ECMAScript 6
ES6 (ES2015) bracht een grote set moderne features: arrow functions, classes, modules (import/export), template literals, destructuring, de spread-operator, promises, let/const en default parameters. Sindsdien volgen jaarlijkse updates. Voor oudere browsers transpile je naar ES5 met Babel.
AA
Frontend
Webhook
A
Backend
Webhook
Een webhook stuurt automatisch HTTP POST-verzoeken naar een ingestelde URL wanneer een specifiek event plaatsvindt. Het is het omgekeerde van polling: het externe systeem neemt contact met jou op. Handig voor integraties, betalingsbevestigingen en CI/CD-triggers.
A
Backend
Preprocessor
AA
Frontend
CSS-preprocessor / code-preprocessor
Een preprocessor is een tool die een uitgebreide syntax omzet naar standaard CSS of JavaScript. CSS-preprocessors zoals SASS en SCSS voegen variabelen, nesting, mixins, functies en imports toe aan CSS. JavaScript-preprocessors zoals TypeScript en Babel voegen typing of moderne syntaxis toe die worden gecompileerd naar browser-compatibele code.
AA
Frontend
LocalStorage
AA
Frontend
LocalStorage
LocalStorage is een web storage-API voor permanente key-valueopslag (strings, ~5-10 MB) zonder einddatum. Data blijft staan na het sluiten van de browser en is per origin. De API is synchroon (setItem/getItem/removeItem) en biedt geen encryptie. Gebruik het voor voorkeuren en cache, voor meer capaciteit is IndexedDB beter.
AA
Frontend
Environment Variable
AA
Tools
Environment Variable
Een environment variable is een configuratiewaarde buiten je code, opgeslagen in de systeemomgeving. Handig voor API-keys, database-gegevens en feature flags. Waarden verschillen per omgeving (dev/staging/prod). Toegang verloopt via process.env (Node) of $_ENV (PHP). Bewaar ze in .env (niet committen) en laad met dotenv.
AA
Tools
Web Standards
A
Concepten
Web Standards
Webstandaarden zijn specificaties, richtlijnen en Best Practices van onder meer het W3C. Ze zorgen voor consistent gedrag over verschillende browsers en apparaten. Dit bevordert toegankelijkheid, prestaties en onderhoudbaarheid.
A
Concepten
URI
A
Netwerk
Uniform Resource Identifier
Een URI is een generieke identifier voor resources en een breder begrip dan URL. Typen zijn URL (locatiegebaseerd) en URN (naamsgebaseerd). Voorbeeld URN: urn:isbn:0-486-27557-4. Alle URL's zijn URI's, maar niet andersom.
A
Netwerk
Stand-up
AA
Werkproces
Daily Stand-up Meeting
Een stand-up is een korte dagelijkse meeting van maximaal 15 minuten. Teamleden beantwoorden drie vragen: wat heb ik gisteren gedaan, wat ga ik vandaag doen en zijn er obstakels? Dit bevordert transparantie, snelle afstemming en teamfocus.
AA
Werkproces
CNAME-record
AAA
Netwerk
Canonical Name Record
Een CNAME-record maakt een alias van één domeinnaam naar een andere (de canonieke naam). Voorbeeld: www.example.com - example.com. Je kunt voor één naam alleen een CNAME-record hebben, niet samen met andere records. Gebruik het voor subdomeinen of CDN-configuraties, niet voor het rootdomein.
AAA
Netwerk
SPAM
A
Beveiliging
SPAM
Spam is ongewenste bulkmail, vaak reclame of phishing, verzonden naar veel ontvangers zonder toestemming. De naam stamt uit een Monty Python-sketch. Bestrijd spam met SPF/DKIM/DMARC, contentfilters, reputatiescores, machine learning en blacklists.
A
Beveiliging
robots.txt
A
Servers
robots.txt
robots.txt is een tekstbestand in de root van een website dat crawlers vertelt wat ze wel of niet mogen indexeren. Het bevat regels als user-agent, disallow en allow en kan ook de sitemaplocatie aangeven. Let op: het is geen beveiliging. Voor echte bescherming gebruik je authenticatie of noindex.
A
Servers
Adyen
AA
Providers
Adyen
Adyen is een enterprise-grade payment-platform voor wereldwijde bedrijven: één platform voor online, mobile en in-store payments. Het biedt directe kaartacceptatie (gunstig bij veel volume). De setup is complex, maar geoptimaliseerd voor internationale schaal.
AA
Providers
TSX
AAA
Talen & Formaten
TypeScript XML
TSX is de TypeScript-variant van JSX en combineert types met JSX-syntax voor type-safe React-componenten. Voordelen: type-checking voor props, betere IDE-support en eerder fouten vangen. Het transpileert naar JavaScript en is aanbevolen voor grotere apps.
AAA
Talen & Formaten
Scrum
A
Werkproces
Scrum
Een agile framework dat is gebaseerd op vaste sprints. Deze hebben meestal een doorlooptijd van 1-4 weken. Tijdens een scrum zijn er afgesproken contactmomenten zoals daily stand-ups, sprint planning, sprint review en retrospectives. Een scrum team bestaat uit een product owner, een scrum master en een development team die samen incrementeel waarde leveren.
A
Werkproces
Flexbox
A
Frontend
Flexible Box Layout
Flexbox is een ééndimensionaal layout-systeem voor het verdelen van ruimte en het positioneren langs de hoofdas. Belangrijke properties zijn justify-content, align-items, flex-direction en flex-wrap. Het is ideaal voor responsive componenten, navigatiebalken en card-layouts.
A
Frontend
Captcha
A
Beveiliging
Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart
Een captcha is een challenge-response test om mensen van bots te onderscheiden. Het helpt tegen spam, brute-force en geautomatiseerde scraping. Moderne varianten zoals reCAPTCHA v3 en hCaptcha analyseren gedrag. Let op een goede balans tussen veiligheid en gebruiksgemak.
A
Beveiliging
Memoization
AAA
Performance
Memoization
Memoization is een caching-techniek waarbij de resultaten van dure functies worden opgeslagen op basis van hun invoer. Bij dezelfde invoer wordt het gecachede resultaat direct teruggegeven, zonder de berekening opnieuw uit te voeren. Nuttig bij recursieve algoritmen en dure renderfuncties. In React: useMemo en useCallback.
AAA
Performance
ICO
AA
Talen & Formaten
Icon
ICO is het favicon-formaat met kleine pictogrammen voor browsertabs, bladwijzers en snelkoppelingen. Het kan meerdere groottes bevatten (16x16px, 32x32px, 48x48px). Koppel in de HTML-head met <link rel='icon'>. Alternatieven zijn PNG of SVG. Zet favicon.ico in de rootmap zodat browsers het automatisch vinden.
AA
Talen & Formaten
DNSSEC
AAA
Netwerk
Domain Name System Security Extensions
DNSSEC voegt digitale handtekeningen toe aan DNS-records om te controleren of antwoorden echt van de juiste nameserver komen. Hiermee wordt voorkomen dat aanvallers DNS-antwoorden vervalsen en bezoekers doorsturen naar nep-websites (DNS-spoofing). DNSSEC bevestigt de herkomst en integriteit van DNS-gegevens, maar versleutelt het verkeer zelf niet.
AAA
Netwerk
404 Not Found
A
Servers
404 Not Found
404 geeft aan dat de gevraagde pagina of API-route niet bestaat op de URL. Het kan gaan om tijdelijk verwijderde content of een verkeerde URL. Een goede 404-pagina met een zoekfunctie en links verbetert de UX. Retourneer een echte 404 (geen 200) voor ontbrekende pagina's.
A
Servers
Docker
AA
Tools
Docker
Docker is een programma waarmee je apps en hun benodigdheden in kleine, makkelijk te verplaatsen pakketjes stopt. Deze pakketjes delen het besturingssysteem, anders dan bij virtuele machines. Een Dockerfile definieert de image, docker-compose orkestreert multi-container apps. Dit zorgt voor consistente omgevingen en past goed bij microservices.
AA
Tools
FileZilla
A
Tools
FileZilla
FileZilla is een populaire, gratis FTP/SFTP/FTPS-client met grafische interface. Het biedt een split-screen weergave, drag-and-drop, gelijktijdige overdrachten en directory-vergelijking. Het gebruik neemt af doordat ontwikkeldteams overstappen op Git en CI/CD voor de deployment van code.
A
Tools
SCSS
AA
Talen & Formaten
Sassy Cascading Style Sheets
SCSS is een CSS-preprocessor-syntax die programmeerfeatures toevoegt: variabelen (bijv. $primary-color), nesting, mixins, functies en imports. De syntax is een superset van CSS, dus alle CSS is geldige SCSS. Je compileert naar standaard CSS - handig voor grote stylesheets.
AA
Talen & Formaten
Python
AA
Talen & Formaten
Python
Python is een veelzijdige en goed leesbare taal met een 'batteries included'-filosofie en een grote standaardbibliotheek. Ze wordt gebruikt voor web (Django, Flask), data science, AI, automation en scripting. Sterke punten zijn eenvoud, leesbaarheid en productiviteit. Types zijn dynamisch, met optionele type hints.
AA
Talen & Formaten
CSS
A
Talen & Formaten
Cascading Style Sheets
CSS is de stylesheet-taal voor de visuele vormgeving en layout van HTML-elementen. Je definieert kleuren, lettertypen, spacing, positionering en animaties. CSS3-modules brachten flexbox, grid, transforms, transitions en animations. De cascade bepaalt welke styles gelden bij conflicten.
A
Talen & Formaten
Mysqli
AAA
Database
MySQL Improved
MySQLi is de verbeterde PHP-extensie voor MySQL, opvolger van de oude mysql-extensie. Het ondersteunt prepared statements, meerdere statements, transacties en zowel object oriented als procedurele interfaces. Aanbevolen voor veilige MySQL-communicatie, maar gebruik bij voorkeur PDO voor database-abstractie over meerdere databases.
AAA
Database
TTF
A
Talen & Formaten
TrueType Font
TTF is een lettertypeformaat van Apple en Microsoft. Het is breed ondersteund maar niet geoptimaliseerd voor het web vanwege grotere bestanden. Het bevat de lettervormen en extra informatie om letters op het scherm scherp te tonen. Gebruik het voor desktopapps en oude browsers — converteer voor web naar WOFF/WOFF2.
A
Talen & Formaten
Cross-browser Compatibility
AA
Frontend
Cross-browser Compatibility
Cross-browser compatibiliteit betekent dat je site hetzelfde werkt in verschillende browsers en versies. Om cross-browser compatibiliteit te waarborgen, is het belangrijk om uitgebreid te testen, webstandaarden te volgen en waar nodig polyfills of specifieke fixes toe te passen voor ontbrekende features.
AA
Frontend
Salt
AA
Beveiliging
Salt
Een salt is willekeurige data die je toevoegt aan een wachtwoord vóór het hashen. Zo voorkom je rainbow-table-aanvallen en krijgen identieke wachtwoorden verschillende hashes. De salt wordt als plaintext naast de hash opgeslagen. Moderne algoritmes zoals bcrypt regelen salting automatisch.
AA
Beveiliging
Build Process
AA
Tools
Build Process
Het buildproces zet broncode om naar productieklare bestanden. Stappen zijn compileren/transpilen, bundelen, minificatie, optimalisaties, tree shaking en compressie. Dit levert een dist/build-map op. Dev- en prod-builds verschillen in snelheid, sourcemaps en optimalisaties.
AA
Tools
SEO
A
Concepten
Search Engine Optimization
SEO is het optimaliseren van content, techniek en autoriteit zodat je beter scoort in organische zoekresultaten. Dit omvat on-page optimalisatie (keywords, content, meta-tags), technische SEO (snelheid, mobile-friendly, structured data) en off-page SEO (backlinks en domeinautoriteit).
A
Concepten
Commit
A
Tools
Commit
Een commit is een snapshot van wijzigingen in een Git-repository. Elke commit heeft een unieke SHA-hash, auteur, tijdstempel en bericht. Het is de atomische eenheid van verandering. Best practice: maak kleine, logische commits met duidelijke beschrijvingen. Je kunt commits aanpassen, terugdraaien of losse commits uit een andere branch overnemen.
A
Tools
SSL Certificate
A
Servers
SSL Certificate
Een SSL-certificaat is een digitaal certificaat van een CA dat de identiteit van een website verifieert en HTTPS mogelijk maakt. Het bevat de public key, domeinnaam, geldigheid en issuer. De browser verifieert dit en bouwt een versleutelde verbinding op. Typen: Domain Validation (DV), Organization Validation (OV) en Extended Validation (EV). Let's Encrypt biedt gratis certificaten.
A
Servers
OWASP Top 10
A
Beveiliging
OWASP Top 10
De OWASP Top 10 is een lijst met de meest kritieke webbeveiligingsrisico's, zoals injection, broken authentication en sensitive data exposure. Het dient als referentiekader voor threat modeling, training en het opstellen van mitigaties.
A
Beveiliging
Schema.org
AA
Concepten
Schema.org
Schema.org is een samenwerking tussen Google, Microsoft, Yahoo en Yandex met een gezamenlijke lijst van begrippen voor gestructureerde data. Door deze markup toe te voegen begrijpen zoekmachines je content beter en tonen ze rich snippets, zoals reviews of evenementen.
AA
Concepten
Progressive Enhancement
AAA
Frontend
Progressive Enhancement
Progressive enhancement begint met een solide basis die overal werkt. Eerst lever je content met HTML, daarna presentatie met CSS en vervolgens interactie met JavaScript. Zo krijgt iedereen toegang, met extra's voor moderne browsers.
AAA
Frontend
Meta Tags
A
Frontend
Meta Tags
Meta-tags zijn HTML-tags in de <head> met metadata over de pagina. Ze zijn niet zichtbaar voor gebruikers, maar wel voor bots en browsers. Je gebruikt ze voor SEO (description), social sharing (Open Graph, Twitter Cards), viewport, charset, author en robots. De title is essentieel voor SEO.
A
Frontend
Google Search Console
AA
Providers
Google Search Console
Google Search Console is een gratis tool van Google voor monitoring en troubleshooting van je aanwezigheid in Search. Features: indexing status, search analytics, mobile usability, Core Web Vitals en sitemaps. Essentieel voor SEO en een aanvulling op Analytics.
AA
Providers
GitHub
A
Providers
GitHub
GitHub is het grootste platform voor Git-repositories. Het biedt code hosting, pull requests, issues, actions (CI/CD), projects, wikis en GitHub Pages. Social coding-features zijn followers, stars en forks. Alternatieven zijn GitLab en Bitbucket.
A
Providers
Monitoring
AAA
Servers
Monitoring
Monitoring is het continu meten en bewaken van de gezondheid, performance en beschikbaarheid van servers en applicaties. Metrics zijn CPU-gebruik, geheugen, responstijden, foutpercentages en uptime. Alerting stuurt meldingen bij drempeloverschrijding. Tools zijn Datadog, New Relic, Prometheus en Grafana. Monitoring en logging vullen elkaar aan.
AAA
Servers
BaaS
AAA
Concepten
Backend as a Service
BaaS levert beheerde back-endvoorzieningen zoals authenticatie, databases, storage en messaging als kant-en-klare API's. BaaS versnelt de ontwikkeling doordat veel backendfunctionaliteit direct beschikbaar is, maar let op mogelijke vendor lock-in, limieten en extra kosten.
AAA
Concepten
Compile
AA
Talen & Formaten
Compileren
Compileren is het omzetten van broncode naar een andere taal of representatie die door een machine of browser kan worden uitgevoerd. In webdev compileert TypeScript naar JavaScript, SASS/SCSS naar CSS en Blade-templates naar PHP. Een compiler voert syntax- en typecontroles uit vóór uitvoering. Transpileren is een specifieke vorm waarbij van de ene high-level taal naar de andere wordt omgezet.
AA
Talen & Formaten
Jira
A
Providers
Jira
Jira is een veelgebruikte tool voor projectmanagement en het bijhouden van taken in softwareontwikkeling. Je werkt met agile boards zoals Scrum en Kanban, plant sprints, beheert backlogs en maakt rapportages. Workflows en integraties zijn flexibel aan te passen, en Jira is onderdeel van een groter ecosysteem. Alternatieven zijn Linear, Azure DevOps en GitHub Issues.
A
Providers
Asynchroon
A
Concepten
Asynchroon
Asynchrone uitvoering betekent dat taken kunnen worden gestart zonder te wachten op de voltooiing ervan. De rest van het programma loopt gewoon door. Dit is essentieel in webbrowsers en Node.js voor zaken als API-aanroepen, bestandslezen en timers, zodat de interface of server niet blokkeert. Tegenhanger: synchroon.
A
Concepten
HSTS
AAA
Beveiliging
HTTP Strict Transport Security
HSTS (HTTP Strict Transport Security) is een beveiligingsinstelling waarmee een website aan browsers meegeeft dat alle verbindingen uitsluitend via HTTPS mogen verlopen. Zo kan een aanvaller de verbinding niet stiekem omzetten naar onversleuteld HTTP. Zodra een browser de HSTS-instructie heeft ontvangen, weigert hij automatisch onversleutelde verbindingen met dat domein.
AAA
Beveiliging
CSP
AAA
Beveiliging
Content Security Policy
Een Content Security Policy is een HTTP-header die bepaalt welke bronnen (scripts, stylesheets, afbeeldingen, fonts) geladen en uitgevoerd mogen worden. Het is een krachtige verdediging tegen XSS. Je definieert een allowlist van vertrouwde domeinen, bijvoorbeeld: script-src 'self' https://trusted.com.
AAA
Beveiliging
Bootstrap
A
Frontend
Bootstrap CSS Framework
Bootstrap is een populair CSS-framework met een responsive grid, kant-en-klare componenten (buttons, cards, modals, navbars) en JavaScript-plugins. Het is mobile-first en aanpasbaar via Sass-variabelen. Ideaal voor snelle prototypes en consistente designs zonder diepe CSS-kennis.
A
Frontend
Moz
AAA
Providers
Moz
Moz is SEO-software met tools en resources: Moz Pro, Domain Authority, keyword-onderzoek, rank tracking en site-audits. Het staat bekend om sterke educatieve content. Minder uitgebreid dan SEMrush/Ahrefs, geschikt voor MKB en beginners.
AAA
Providers
DigitalOcean
AA
Providers
DigitalOcean
DigitalOcean is een ontwikkelaarsvriendelijke cloudprovider met focus op eenvoud en transparante prijzen. Producten: Droplets (Virtual Machines), app platform (PaaS), managed databases en spaces (S3-compatibel). Uitstekende documentatie en community. Minder services dan AWS/Azure.
AA
Providers
Synchroon
A
Concepten
Synchroon
Synchrone uitvoering betekent dat taken één voor één worden uitgevoerd en elke taak wacht op de voltooiing van de vorige. De code blokkeert totdat de huidige operatie klaar is. Dit is intuïtief maar kan leiden tot vertragingen bij langzame operaties zoals netwerkaanroepen of bestandslezen. Tegenhanger: asynchroon.
A
Concepten
WCAG
A
Concepten
Web Content Accessibility Guidelines
De WCAG zijn internationale richtlijnen voor webtoegankelijkheid, gebaseerd op vier principes: waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust. Niveaus A/AA/AAA geven het ambitieniveau aan, AA is vaak de norm. Hanteer semantische HTML, gebruik ARIA alleen waar nodig en test met screenreaders en tools zoals axe of WAVE.
A
Concepten
Kubernetes
AAA
Servers
Kubernetes
Kubernetes (K8s) is een open-source platform voor het automatisch uitrollen, schalen en beheren van containerized applicaties. Je definieert de gewenste staat in YAML-configuratiebestanden — Kubernetes zorgt dat dit altijd klopt. Het biedt self-healing, rolling updates, auto-scaling en load balancing. Het is de industriestandaard voor container-orchestratie op schaal.
AAA
Servers
Fetch API
AA
Frontend
Fetch API
De Fetch API is de moderne manier voor asynchrone HTTP-verzoeken en opvolger van XMLHttpRequest. Het is promise-based en ondersteunt request/response-objecten, streams en CORS. Standaard gaan er geen credentials mee (stel credentials: 'include' in). Controleer zelf op fouten via response.ok.
AA
Frontend
i18n
AA
Concepten
Internationalization
i18n staat voor internationalization en draait om ontwerpen en bouwen voor meerdere talen en regio's zonder codewijzigingen. Het omvat het externaliseren van strings en ondersteuning voor verschillende tekensets en datum- en getalformaten.
AA
Concepten
Dependency Injection
AA
Backend
Dependency Injection
Dependency injection (DI) is een ontwerppatroon waarbij een component zijn afhankelijkheden ontvangt van buiten in plaats van ze zelf aan te maken. Dit maakt code beter testbaar, losser gekoppeld en herbruikbaar. DI-containers beheren de levenscyclus en injectie van objecten automatisch. Het is een kernprincipe in frameworks zoals Angular, Spring en Laravel (via de Service Container).
AA
Backend
NoSQL
A
Database
Not Only SQL
NoSQL is een overkoepeldende term voor niet-relationele databases voor ongestructureerde of semi-gestructureerde data met flexibele schema's. Types zijn document (MongoDB), key-value (Redis), column-family (Cassandra) en graph (Neo4j). Voordelen: horizontale schaal, flexibiliteit en performance voor specifieke use-cases.
A
Database
Azure
A
Providers
Microsoft Azure
Azure is Microsofts cloudplatform en de nummer twee wereldwijd. Azure werkt goed samen met Office 365, hybride cloud, Windows en AI. Je kunt er onder andere virtuele machines, apps, databases en functies mee draaien. Het past goed bij andere Microsoft-producten.
A
Providers
SQL View
A
Database
SQL View
Een SQL view is een virtuele tabel op basis van de resultset van een query. De view slaat zelf geen data op, maar wordt dynamisch gegenereerd. Handig voor abstractie (complexiteit verbergen), security (kolomtoegang beperken) en hergebruik. Voorbeeld: CREATE VIEW ... AS SELECT ...
A
Database
Audit
AA
Beveiliging
Beveiligingsaudit / auditlog
Een audit (of auditlog) is een gestructureerde registratie van beveiligingsrelevante gebeurtenissen zoals inlogpogingen, datawijzigingen en toegangsverzoeken. Auditlogs zijn essentieel voor forensisch onderzoek, compliance (bijv. GDPR) en het detecteren van ongeautoriseerde acties. Zorg dat logs tamper-proof zijn, voldoende detail bevatten en worden bewaard conform retentiebeleid.
AA
Beveiliging
Burndown Chart
AA
Werkproces
Burndown Chart
Een burndown chart toont de hoeveelheid resterend werk over de tijd binnen een sprint of release. De ideale trendlijn daalt gelijkmatig. Deze grafiek helpt bijsturen en maakt risico's richting het sprintdoel vroegtijdig zichtbaar.
AA
Werkproces
Framework
A
Backend
Framework
Een framework is een vooraf gebouwde structuur van code, tools en conventies die als basis dient voor het bouwen van applicaties. Het bepaalt de projectstructuur, beheert veelvoorkomende taken en dwingt patronen af zoals MVC. Voorbeelden zijn Laravel (PHP), Django (Python), React (JavaScript) en Spring (Java).
A
Backend
302 Found
A
Servers
302 Found
302 geeft een tijdelijke redirect aan. De oorspronkelijke URL blijft leidend voor de toekomst en SEO-waarde wordt niet overgedragen. Gebruik voor tijdelijke redirects, A/B-tests of onderhoud. Tip: 307 is de moderne, expliciet tijdelijke variant.
A
Servers
Meta data
AA
Frontend
Metadata
Metadata is data over data: het beschrijft en geeft context aan andere data. In webontwikkeling omvat dit HTML-metatags in de <head>, HTTP-headers, structured data (Schema.org), Open Graph-tags en EXIF-gegevens van bestanden. Goede metadata verbetert SEO, toegankelijkheid en de weergave op social media en in zoekresultaten.
AA
Frontend
Ruby
AA
Talen & Formaten
Ruby
Ruby is een objectgeoriënteerde scripttaal die eenvoud en productiviteit centraal zet. Het is bekend van Ruby on Rails, dat webdevelopment versnelde met 'Convention over Configuration'. Ruby heeft een expressieve syntax, ondersteunt duck typing en biedt metaprogrammeren.
AA
Talen & Formaten
Figma
A
Providers
Figma
Figma is de meestgebruikte cloudgebaseerde design- en prototypetool voor UI/UX-ontwerp. Het ondersteunt real-time samenwerking, vectorbewerking, prototyping, component libraries en een Dev Mode voor handoff naar developers. Alternatieven zijn Sketch en Adobe XD.
A
Providers
Stakeholder
AAA
Werkproces
Stakeholder
Een stakeholder is een persoon of groep met een direct belang, invloed of impact op het project. Denk aan eindgebruikers, klanten, management, het development team en investeerders. Goed stakeholdermanagement vergroot de kans op projectsucces.
AAA
Werkproces
Hot Reload
AA
Tools
Hot Reload
Hot reload vernieuwt jouw app automatisch bij codewijzigingen, zonder volledige reload en met behoud van state. Dit verkort de ontwikkelcyclus door een snelle feedbackloop. Met Hot Module Replacement (HMR) in Webpack of Vite worden alleen gewijzigde modules geüpdatet.
AA
Tools
CSR
AA
Concepten
Client-Side Rendering
Bij CSR rendert de browser de pagina volledig met JavaScript: de server stuurt een vrijwel lege HTML-pagina en de browser bouwt de content op. Voordelen zijn een app-achtige ervaring na het laden. Nadelen zijn langzamere initiële laadtijd en complexere SEO. React en Vue zonder SSR zijn standaard CSR.
AA
Concepten
Cypress
AAA
Tools
Cypress
Cypress is een modern end-to-end-testframework voor webapps. Tests draaien in een echte browser met visuele debugging, time-travel en automatisch wachten. Het is eenvoudig om mee te werken voor ontwikkelaars. Je kunt onderdelen los testen.
AAA
Tools
Symfony
AA
Backend
Symfony PHP Framework
Symfony is een enterprise-grade PHP-framework met herbruikbare, zelfstandige componenten. Het vormt de basis van Laravel en andere frameworks. Het is flexibel, uitbreidbaar en uitstekend getest. De leercurve is steiler, maar het is zeer krachtig voor grote apps.
AA
Backend
JavaScript
A
Talen & Formaten
JavaScript
JavaScript is een high-level, dynamisch getypeerde scripttaal en de kern van modern webdevelopment. Het brengt interactiviteit, dynamische content en complexe functionaliteit naar websites. Het draait in de browser én server-side via Node.js. ES6+ introduceerde features als arrow functions, classes, modules en async/await.
A
Talen & Formaten
Branch
A
Tools
Branch
Een branch is een parallelle ontwikkellijn die afsplitst van de master/main branch. Zo kun je geïsoleerd features bouwen zonder de main te verstoren. Gebruikelijke patronen zijn main/master, develop, feature/A, bugfix/A en hotfix/A. Bekende workflows zijn Gitflow en GitHub Flow.
A
Tools
ESLint
AA
Tools
ESLint
ESLint is een pluggable lintingtool voor JavaScript/TypeScript gericht op codekwaliteit en consistentie. Regels zijn configureerbaar (.eslintrc) en veel issues kun je automatisch fixen. Het integreert met editors en CI en heeft talloze plugins en stijlgidsen.
AA
Tools
UTF-8
A
Frontend
UTF-8 tekencodering
UTF-8 is de dominante tekencodering voor het web en kan elk Unicode-teken weergeven. Stel het in via de charset-metatag in de HTML-head en via HTTP Content-Type-headers. Zonder correcte encoding kunnen speciale tekens, emoji's en niet-latijnse scripts verkeerd worden weergegeven. UTF-8 is achterwaarts compatibel met ASCII.
A
Frontend
Firewall
A
Beveiliging
Firewall
Een firewall monitort en reguleert inkomend en uitgaand verkeer op basis van regels. Het vormt een barriëre tussen vertouwde en niet-vertrouwde netwerken. Typen zijn: packet filtering, stateful inspection en application-layer. Regels: allow/deny op IP, poort en protocol. Bestaat als hardware of software.
A
Beveiliging
Jest
AA
Tools
Jest
Jest is een JavaScript-testframework met zero-config en veel features. Het ondersteunt unit- en integratietests, snapshots, coverage en async-tests. Tests draaien snel en parallel. Standaardkeuze bij React, alternatief: Vitest (Vite-gebaseerd).
AA
Tools
Graceful Degradation
AAA
Frontend
Graceful Degradation
Graceful degradation werkt omgekeerd aan progressive enhancement. Je start met volledige moderne functionaliteit en zorgt vervolgens dat de site bruikbaar blijft als functies ontbreken. Oudere browsers krijgen zo een vereenvoudigde maar werkbare ervaring.
AAA
Frontend
SQL Injection
A
Beveiliging
SQL Injection
SQL-injectie is een lek waarbij een aanvaller kwaadaardige SQL in invoer plaatst om ongeautoriseerde toegang te krijgen. Gevolgen zijn data uitlezen, wijzigen of verwijderen en authenticatie omzeilen. Preventie: prepared statements, inputvalidatie, escaping, een ORM en least-privilege rechten.
A
Beveiliging
WOFF2
AA
Talen & Formaten
Web Open Font Format 2
WOFF2 is de opvolger van WOFF met een beter compressie-algoritme, waardoor lettertypebestanden gemiddeld 30% kleiner zijn dan WOFF. Het is het aanbevolen formaat voor webfonts in moderne browsers. Je laadt WOFF2 via @font-face in je CSS, met een fallback naar .woff voor oudere browsers. Kleinere lettertypebestanden betekenen snellere laadtijden en een betere gebruikerservaring.
AA
Talen & Formaten
LinkedIn Ads
A
Providers
LinkedIn Ads
LinkedIn Ads is een B2B-advertentieplatform gericht op professionals. Je kunt heel precies targeten op functietitel, bedrijf, industrie, vaardigheden en senioriteit. Er zijn verschillende advertentieformats, zoals sponsored content, InMail, tekst en video. Het is duurder dan andere platforms, maar levert vaak betere B2B-resultaten en is ideaal voor SaaS en zakelijke diensten.
A
Providers
RESTful
A
Backend
RESTful
RESTful beschrijft een API of service die de principes van REST volgt: stateless communicatie via HTTP, resources identificeren via URL's, gebruik van standaard HTTP-methoden (GET, POST, PUT/PATCH, DELETE) en het teruggeven van de juiste HTTP-statuscodes. Een RESTful API voldoet volledig aan de REST-architectuurstijl.
A
Backend
MX-record
AA
Netwerk
Mail Exchange Record
Een MX-record specificeert welke mailservers e-mail accepteren voor een domein. Prioriteit (lager = belangrijker) maakt fallback mogelijk. Voorbeeld: example.com MX 10 mail.example.com.Meerdere records zorgen voor extra zekerheid: als één server uitvalt, neemt een andere het over. Configureer samen met SPF, DKIM en DMARC.
AA
Netwerk
301 Moved Permanently
A
Servers
301 Moved Permanently
De statuscode 301 geeft een permanente redirect aan van een oude naar een nieuwe URL. Zoekmachines dragen SEO-waarde over en browsers cachen de redirect. Gebruik dit bij sitemigraties of URL-herstructurering. De Location-header bevat de nieuwe URL.
A
Servers
Key-value opslag
AAA
Database
Key-value store
Een key-value store is een eenvoudig NoSQL-opslagmodel waarbij elke waarde wordt opgeslagen en opgezocht via een unieke sleutel. Het is zeer snel, horizontaal schaalbaar en ideaal voor caching, sessies, configuratie en realtime data. Voorbeelden zijn Redis en Memcached. De structuur is flexibel maar biedt geen complexe querymogelijkheden zoals SQL.
AAA
Database
DKIM
AAA
Beveiliging
DomainKeys Identified Mail
DKIM voegt een digitale handtekening toe aan e-mailheaders met een cryptografisch sleutelpaar. De mailserver signeert uitgaande mail met de private key, de public key staat in DNS voor verificatie. Zo controleer je herkomst en integriteit tijdens transport.
AAA
Beveiliging
Scraping
AAA
Concepten
Web scraping
Web scraping is het automatisch extraheren van data van websites door HTML te parseren. Tools zijn BeautifulSoup (Python), Puppeteer (JavaScript) en Scrapy (Python). Toepassingen zijn prijsvergelijking, contentmonitoring en data-analyse. Let op juridische en ethische aspecten: controleer de gebruiksvoorwaarden, robots.txt en de privacywetgeving (GDPR).
AAA
Concepten
RIGHT JOIN
A
Database
RIGHT JOIN
Een RIGHT (OUTER) JOIN geeft alle rijen terug uit de rechtertabel plus de matches uit de linkertabel. Deze variant is minder gebruikelijk dan LEFT en vaak te herschrijven als een LEFT JOIN. Niet-matchende linkerwaarden zijn NULL.
A
Database
GitLab
A
Providers
GitLab
GitLab is een compleet DevOps-platform met Git-hosting, ingebouwde CI/CD, issue-tracking en security scanning. Het biedt een self-hosted optie en staat bekend om zijn sterke CI/CD-integratie. Populair bij enterprises voor meer controle.
A
Providers
Backlog
A
Werkproces
Backlog
De backlog is een geprioriteerde lijst met features, bugs en technische taken. De Product Owner beheert en prioriteert deze lijst op basis van businesswaarde. Items bovenaan zijn doorgaans verder uitgewerkt en klaar voor ontwikkeling.
A
Werkproces
.NET-framework
AAA
Backend
Microsoft .NET Framework
.NET is een uitgebreid ontwikkelplatform van Microsoft voor het bouwen van web-, desktop- en cloudapplicaties. Het ondersteunt talen als C#, F# en VB.NET en biedt de ASP.NET-webstack, klassenbibliotheek, garbage collection en een runtime (CLR). .NET Core is de moderne, cross-platform opvolger en draait op Windows, macOS en Linux.
AAA
Backend
Code Review
A
Werkproces
Code Review
Een Code Review is een systematische controle van wijzigingen door collega-ontwikkelaars voordat er wordt gemerged. Dit verhoogt de codekwaliteit, bevordert kennisdeling en vindt bugs vroeg. Reviews verlopen vaak via pull requests en bewaken coding standards.
A
Werkproces
MessageBird
AAA
Providers
MessageBird
MessageBird is een omnichannel communicatieplatform voor SMS, voice, WhatsApp en chatapps. Het is een Europees alternatief voor Twilio met sterke EU-compliance. Je gebruikt het om klanten te bereiken en meldingen te sturen.
AAA
Providers
Localhost
A
Tools
Localhost
Localhost is de hostnaam die naar je eigen apparaat verwijst (127.0.0.1, loopback). Je gebruikt dit voor lokale ontwikkeling: je test een site of app op je eigen machine vóór deployment. Dev-servers draaien vaak op localhost:port, bijvoorbeeld localhost:3000. Zo blijft ontwikkeling gescheiden van productie.
A
Tools
AJAX
AA
Frontend
Asynchronous JavaScript and XML
AJAX is een techniek voor asynchrone data-uitwisseling tussen browser en server, zonder volledige page reload. Hoewel 'XML' in de naam staat, wordt meestal JSON gebruikt. Tegenwoordig gebruik je vooral de Fetch API of Axios. XMLHttpRequest was de oorspronkelijke (nu legacy) implementatie.
AA
Frontend
Compression
A
Performance
Compression
Compressie verkleint bestanden voor snellere overdracht tussen server en client. Dit gebeurt server-side voor tekstbestanden zoals HTML, CSS, JS en JSON. De browser decomprimeert automatisch. Veelgebruikte algoritmes zijn Gzip en Brotli.
A
Performance
FOIT
AA
Performance
Flash of Invisible Text
FOIT is de periode waarin tekst onzichtbaar blijft tijdens het laden van webfonts. Sommige browsers doen dit standaard om layoutverschuivingen te voorkomen, maar trage fonts schaden de UX. Oplossingen zijn font-display: swap of optional, font-preloading en subsetting om fontbestanden te verkleinen.
AA
Performance
AAAA-record
AAA
Netwerk
IPv6 Address Record
Een AAAA-record koppelt een (sub)domein aan een IPv6-adres (128-bit i.p.v. 32-bit). Voorbeeld: example.com - 2606:2800:220:1:248:1893:25c8:1946.IPv6 wordt meer gebruikt omdat er steeds minder IPv4-adressen zijn. Dual-stack gebruikt zowel A- als AAAA-records.
AAA
Netwerk
W3C
A
Concepten
World Wide Web Consortium
Het W3C is een internationale gemeenschap die webstandaarden en protocollen ontwikkelt, zoals HTML, CSS, SVG en richtlijnen voor toegankelijkheid. Omdat de leden het samen eens worden, werken websites goed in verschillende browsers en op verschillende apparaten.
A
Concepten
IDE
A
Tools
Integrated Development Environment
Een IDE is een alles-in-één ontwikkelomgeving met een code-editor, debugger, terminal, versiebeheer-integratie en intelligente functies zoals autocomplete (IntelliSense), refactoring en foutmarkering. Populaire IDE's zijn VS Code, PhpStorm, WebStorm en IntelliJ IDEA. VS Code is lichtgewicht en uitbreidbaar met extensies — PhpStorm/WebStorm zijn uitgebreider maar betaald.
A
Tools
Velocity
AAA
Werkproces
Velocity
Velocity is de maat voor hoeveel werk een team gemiddeld per sprint afrondt, vaak uitgedrukt in story points. Dit helpt bij capaciteitsplanning en bij het voorspellen van toekomstige opleveringen. De waarde stabiliseert meestal na enkele sprints.
AAA
Werkproces
Composer
AA
Tools
Composer
Composer is het programma waarmee je makkelijk extra pakketten toevoegt aan je PHP-project. Je definieert dependencies in composer.json en installeert met composer install. Het ondersteunt PSR-4-autoloading, scripts en versie-constraints. composer.lock zorgt voor reproduceerbaarheid.
AA
Tools
Mapping
AAA
Talen & Formaten
Mapping
Mapping is het koppelen of transformeren van waarden van het ene formaat of de ene structuur naar het andere. In programmeren gebruik je map() om arrays element voor element te transformeren. In databases koppelt een ORM klassen aan tabellen (object-relational mapping). Bij API-integraties wordt data gemapped tussen formaten. Het is een kernpatroon in data-transformaties en functioneel programmeren.
AAA
Talen & Formaten
FTPS
AAA
Netwerk
File Transfer Protocol Secure
FTPS is FTP met SSL/TLS-versleuteling. Werkwijzen: Explicit (FTPES, verbinding upgraden) en Implicit (vanaf het begin versleuteld). Poorten zijn 21 (explicit) en 990 (implicit). Het is complexer dan SFTP (gescheiden command/data-kanalen, firewall-issues) en minder gebruikelijk. Kies SFTP tenzij legacy dit verhindert.
AAA
Netwerk
Private key
AAA
Beveiliging
Privésleutel (asymmetrische cryptografie)
Een private key is de geheime sleutel van een asymmetrisch sleutelpaar. Alleen de eigenaar heeft toegang tot de private key en gebruikt hem om berichten te ontsleutelen of digitaal te ondertekenen. De bijbehorende public key mag iedereen hebben. Een vergelijking: de public key is een openbaar slot waarop iedereen een bericht kan vergrendelen, maar alleen de eigenaar heeft de sleutel. Verlies of diefstal van een private key is een ernstig beveiligingsrisico.
AAA
Beveiliging
400 kaartjes
Een uitgebreide collectie begrippen voor elk niveau
12 categorieen
Van HTML & CSS tot databases en security
3 niveaus
Geschikt voor beginners en gevorderden
Voor teams & klassen
Ideaal als lesmateriaal of teambuilding tool
Offline oefenen
Fysiek aan de slag, zonder scherm