API

Endpoint

Een endpoint is een specifiek URL-adres waar een API-resource of functionaliteit beschikbaar is. Bijvoorbeeld: GET /api/users/123 haalt gebruiker 123 op. Endpoints beschrijven methode, pad, parameters, authenticatie-eisen en het responseformaat.

A

Backend

Next JavaScript Framework

Next.js is een React-meta-framework van Vercel met API-routes, bestandsgebaseerde routing en automatische code splitting. Het is eenvoudig om mee te werken voor ontwikkelaars en bevat productie-optimalisaties out-of-the-box. De app router is de nieuwste architectuur en is de standaard voor moderne React-apps.

AA

Frontend

Backend as a Service

BaaS levert beheerde back-endvoorzieningen zoals authenticatie, databases, storage en messaging als kant-en-klare API's. BaaS versnelt de ontwikkeling doordat veel backendfunctionaliteit direct beschikbaar is, maar let op mogelijke vendor lock-in, limieten en extra kosten.

AAA

Concepten

Mollie

Mollie is een Nederlandse payment service provider, populair in Europa. Ondersteunt iDEAL, creditcards, PayPal, SEPA, Klarna en Apple Pay. Het heeft een ontwikkelaarsvriendelijke API, transparante prijzen en geen maandkosten. Sterk in Nederland en België en eenvoudig te integreren.

AA

Providers

Vendor lock-in

Vendor lock-in treedt op wanneer je zo afhankelijk wordt van de producten, diensten of API's van één leverancier dat overstappen naar een alternatief lastig, kostbaar of riskant is. Dit ontstaat door gebruik van leverancier-specifieke SDK's, proprietary API's of gesloten diensten. Microservices en open standaarden helpen lock-in te beperken.

AAA

Backend

eXtensible Markup Language

XML is een markuptaal voor gestructureerde, zelfbeschrijvende dataopslag en -transport. Het is mens- en machinaal leesbaar en strenger dan HTML (met verplichte closing tags). Toepassingen zijn configuratie, data-uitwisseling, SOAP en RSS. Voor web-API's is JSON vaak de lichtere keuze.

A

Talen & Formaten

Cross-Origin Resource Sharing

CORS laat een server aangeven welke externe domeinen toegang tot resources krijgen. Door de Same-Origin Policy blokkeert de browser standaard cross-origin requests. CORS-headers (zoals Access-Control-Allow-Origin) maken uitzonderingen mogelijk. Nodig voor publieke API's, CDN-assets en microservices. Complexe verzoeken doen een preflight (OPTIONS) request voor de daadwerkelijke request.

A

Netwerk

SendGrid

SendGrid is een e-mailbezorgdienst voor transactionele en marketingmails. Functies: SMTP-relay, Web API, templates, analytics, deliverability-optimalisatie en A/B-tests. Onderdeel van Twilio. Alternatieven: Mailgun en Amazon SES.

AAA

Providers

Software Development Kit

Een SDK is een bundel van tools, libraries, documentatie en soms voorbeeldcode om sneller voor een platform of API te bouwen. Het bevat vaak CLI's, client-libraries, test-utilities en templates, zodat je integraties consistenter en minder foutgevoelig maakt.

AA

Backend

Asynchronous JavaScript and XML

AJAX is een techniek voor asynchrone data-uitwisseling tussen browser en server, zonder volledige page reload. Hoewel 'XML' in de naam staat, wordt meestal JSON gebruikt. Tegenwoordig gebruik je vooral de Fetch API of Axios. XMLHttpRequest was de oorspronkelijke (nu legacy) implementatie.

AA

Frontend

Environment Variable

Een environment variable is een configuratiewaarde buiten je code, opgeslagen in de systeemomgeving. Handig voor API-keys, database-gegevens en feature flags. Waarden verschillen per omgeving (dev/staging/prod). Toegang verloopt via process.env (Node) of $_ENV (PHP). Bewaar ze in .env (niet committen) en laad met dotenv.

AA

Tools

Create Read Update Delete

CRUD zijn de vier basisbewerkingen voor opgeslagen gegevens: Create, Read, Update en Delete. In SQL zijn dat INSERT, SELECT, UPDATE en DELETE. In HTTP zijn het POST, GET, PUT/PATCH en DELETE. Fundamenteel in apps, API's en ORMs.

A

Database

Environment variabelen bestand

Een .env-bestand bevat omgevingsspecifieke configuratiewaarden zoals databasegegevens, API-keys en wachtwoorden, buiten de broncode om. Zo worden geheimen niet meegecommit naar version control. De dotenv-library laadt deze waarden in de omgevingsvariabelen van het proces. Dit is een veelgebruikt patroon in moderne webapplicaties en wordt ondersteund door vrijwel alle backend-frameworks.

A

Backend

Mapping

Mapping is het koppelen of transformeren van waarden van het ene formaat of de ene structuur naar het andere. In programmeren gebruik je map() om arrays element voor element te transformeren. In databases koppelt een ORM klassen aan tabellen (object-relational mapping). Bij API-integraties wordt data gemapped tussen formaten. Het is een kernpatroon in data-transformaties en functioneel programmeren.

AAA

Talen & Formaten

Status Code

Een statuscode is een driecijferige HTTP-responsecode die het resultaat van een request aangeeft. Categorieën: 1xx (informational), 2xx (success), 3xx (redirection), 4xx (client error) en 5xx (server error). Belangrijk voor API-design, debugging en juiste error handling.

A

Servers

Webservice

Een webservice is een interface waarmee applicaties via netwerkprotocollen (meestal HTTP) gegevens en functionaliteit uitwisselen. Berichten worden vaak in XML (SOAP) of JSON (REST/GraphQL) gestuurd. Webservices beschrijven endpoints, contracten en beveiliging, en kunnen synchroon of asynchroon werken.

A

Backend

Node JavaScript Runtime

Node.js is een omgeving waarin je JavaScript op de server draait, met de snelle V8-engine van Chrome. Het werkt met events en blokkeert niet bij invoer en uitvoer, waardoor het veel taken tegelijk aankan en goed werkt voor realtime apps met veel data. Het npm-ecosysteem is enorm. Toepassingen zijn API's, microservices, tooling en full-stack development.

A

Backend

Brute Force Attack

Bij een brute-force-aanval worden systematisch alle wachtwoord- of sleutelcombinaties geprobeerd tot er een match is. Dit is tijdsintensief maar uiteindelijk effectief. Doelen zijn logins, encryptiesleutels en API's. Verdediging: rate limiting, account-lockout, CAPTCHA, 2FA, sterke wachtwoorden en IP-blocking.

A

Beveiliging

Fetch API

De Fetch API is de moderne manier voor asynchrone HTTP-verzoeken en opvolger van XMLHttpRequest. Het is promise-based en ondersteunt request/response-objecten, streams en CORS. Standaard gaan er geen credentials mee (stel credentials: 'include' in). Controleer zelf op fouten via response.ok.

AA

Frontend

Microservices

Bij microservices bestaat een applicatie uit kleine, onafhankelijk deploybare services met elk een duidelijke business-taak. Ze communiceren via API's. Dit biedt schaalbaarheid en technologische flexibiliteit, maar verhoogt complexiteit rond deployment en dataconsistentie.

AAA

Backend

Lazy Loading

Lazy loading zorgt dat resources zoals afbeeldingen, scripts of componenten pas laden wanneer ze nodig zijn of in beeld komen. Dit verkleint de initiële laadtijd en het dataverbruik, en verbetert de ervaren performance. Voorbeelden zijn loading='lazy' en de Intersection Observer-API."

A

Performance

Twilio

Twilio is een cloudcommunicatieplatform met API's voor SMS, voice, video en messaging (zoals WhatsApp). Volledig programmeerbaar met veel controle. Toepassingen: 2FA, notificaties, support en marketing. Pay-as-you-go. Gebruikt door o.a. Uber en Airbnb.

AAA

Providers

Representational State Transfer

REST is een architectuurstijl voor API's op basis van HTTP. Je gebruikt standaardmethoden zoals GET, POST, PUT/PATCH en DELETE. RESTful API's zijn stateless, gebruiken HTTP-statuscodes en identificeren resources via URL's.

A

Backend

Headless CMS

Een headless CMS levert content via een API (REST/GraphQL) zonder gekoppelde frontend. De beheer-backend staat los van de delivery-frontend. Voordelen zijn omnichannel-publicatie, frameworkkeuze en vaak betere performance. Voorbeelden: Contentful, Strapi en Sanity.

AA

Backend

Axios JavaScript HTTP Client

Axios is een populaire JavaScript-library voor het doen van HTTP-requests in browsers en Node.js. Het biedt een schone, promise-based API met features als automatische JSON-serialisatie, request/response-interceptors, timeout-handling en global request-configuratie. Het is een veelgebruikt alternatief voor de Fetch API.

AA

Frontend

Custom Elements

Met de web components-API definieer je eigen HTML-tags, zoals <user-card>. Je gebruikt speciale functies (connectedCallback, attributeChangedCallback) en maakt je eigen element customElements.define(). Combineer dit met Shadow DOM voor afschermen en hergebruik zonder framework.

AAA

Frontend

RESTful

RESTful beschrijft een API of service die de principes van REST volgt: stateless communicatie via HTTP, resources identificeren via URL's, gebruik van standaard HTTP-methoden (GET, POST, PUT/PATCH, DELETE) en het teruggeven van de juiste HTTP-statuscodes. Een RESTful API voldoet volledig aan de REST-architectuurstijl.

A

Backend

Stripe

Stripe is een wereldwijd payment-platform voor online betalingen, subscriptions en marketplaces. Het staat bekend om zijn API, documentatie, webhooks en testtools. Features: eenmalige betalingen, subscriptions, invoicing en Connect. Ondersteunt cards, wallets en overschrijvingen.

A

Providers

API Key

Een API-key is een unieke code voor authenticatie en het volgen van API-gebruik. Het is eenvoudiger dan OAuth, maar minder veilig. Je verstuurt het meestal in een header (X-API-Key) of als queryparameter. Houd keys geheim, roteer ze en beperk het gebruik per omgeving en maak gebruik van rate limiting.

AA

Backend

LocalStorage

LocalStorage is een web storage-API voor permanente key-valueopslag (strings, ~5-10 MB) zonder einddatum. Data blijft staan na het sluiten van de browser en is per origin. De API is synchroon (setItem/getItem/removeItem) en biedt geen encryptie. Gebruik het voor voorkeuren en cache, voor meer capaciteit is IndexedDB beter.

AA

Frontend

JavaScript Object Notation

JSON is een lichtgewicht, menselijk leesbaar formaat voor data-uitwisseling, gebaseerd op de JavaScript-objectsyntax. Het ondersteunt objecten, arrays, strings, numbers, booleans en null, en is taalonafhankelijk. Het is de facto standaard voor web-API's en configuratie.

A

Talen & Formaten

Mailgun

Mailgun is een e-mail-API voor verzenden, ontvangen en volgen. Mailgun is vooral geschikt voor developers en technische gebruikers die transactionele e-mail en validatie nodig hebben. Dankzij de krachtige API kun je eenvoudig e-mails versturen, ontvangen en verwerken, met ondersteuning voor parsing, webhooks en uitgebreide logs en analytics.

AAA

Providers